ANA SAYFA            
(Bu sayfa en son 29 Temmuz 2004 tarihinde güncellenmiştir.)

.

 

RASGELE DERKEN
İNSANLIĞIN SONU ...
Bir hayvanın soyunun tükenmesinin,
insanlığın sonuna bir adım daha yaklaşmak olduğunu
anlayıp anlamadığınızı sizlere sorabilir miyim?

                                                                                   Marlo Morgan, Bir Çift Yürek, Aralık/1999, Sh. 118.

Makale : Kerim BAŞ
(Ünye Su Ürünleri Kooperatifi Eski Başkanı)
(Haftalık ÇAĞRI Gazetesi'nin Yıl : 15, Sayı : 631 - 632, 23/30.09.1991 tarihli nüshalarında yayımlandı.)

                 

            Karadeniz'de 1991 - 1992 yılı avlanma sezonu başlarken vefakâr ve cefakâr balıkçılarımıza "rasgele!" diyorum.

            Ne var ki; balıkçılarımızda gözle görülen bir suskunluk, bir pişmanlık, bir korku sezilmekte. Çünkü bu sezon ne getirecek? Yıllardır bu aç gözlü balıkçıları doyuramayan, adı gibi bahtı kara olan Karadeniz, bu sezon acaba yüzleri güldürecek, gözleri doyuracak mı?

            On seneyi aşkındır bu ülkeyi yönettiklerini söyleyenler TV ekranına çıkınca, kendisini iş yapmış, bu ülkeye yararlı olduklarını sanan Sn. Tarım, Orman ve Köyişleri adı altında çok isimli Bakanlar, her başa gelen, hiç anlamadıkları o güzelim denizlerimizi, atom bombası atılmış çöle çevirdiler.

            Şimdi; yıllardır sorduğum gibi yine soruyorum : Hani o sırma çizgili kara gözlü uskumrularımız? Nerede o tadına doyamadığımız Çinekop - Lüfer - Kofana'larımız? Hani nerede o güzelim derya kuzularımız? Hani nerede Karadeniz deyince ilk akla gelen Hamsi'lerimiz? Hani nerede halkımızın ucuz protein kaynakları Mezgidimiz, İstavridimiz ve niceleri? Hani tezgâhta görünce gıpta ile baktığımız Barbunya'mız, Kefal'ımız, Zargan'ımız, Kalkan'ımız ve niceleri?

Ünye Akvaryumunun Şirin Dostları
http://www.fishbase.org/Country/CountryResultList.cfm?requesttimeout=9999&Country=792&group=marine
http://www.scubaturk.8m.com/new_page_4.htm
(Araştırma : M. Ufuk MİSTEPE)

 
Adı Familyası Bilimsel Adı Fotoğrafı
Barbunya balığı Mullidae Mullus barbatus
Çarpan balığı Siganidae Siganus luridus
Çarpan Balık Trakonya Trachintjs st.
Çinekop balığı      
Çingene Palamudu    
Çipura balığı Sparidae Sparus aurata
Deniz Anası
      (Gandilik) - Medüz
Hydrazoa Aurelia aurita
Dil balığı Soleidae Solea solea
Fok balığı   Monacus monacus
Gelincik Balığı Secquappe Gidropsarus mediterraneus
Gümüş Balığı    
Hamsi balığı Engraulidae Engraulis encrasicolus
Hermit Yengeci   Hermit_crab
İskorpit balığı Scorpaenidae Scorpaena porcus
İspari balığı   Diplodus annularis
İstavrit balığı Carangidae Trachurus trachurus
İzmarit balığı Centracanthidae Centracanthus cirrus
Kalkan balığı Scophthalmidae Psetta maxima
Karagöz balığı Sparidae Diplodus cervinus cervinus
Kaya balığı - Âliye Gobiidae Oxyurichthys papuensis
Kaya balığı - Gomit Gobiidae Knipowitschia caucasica
Kaya balığı - Gorsilik Gobiidae Labrus berggylta
Kaya balığı - Sümüklü Gobiidae    
Kefal balığı Mugilidae Mugil cephalus
Kırlangıç balığı Triglidae Triglia lucerna
Kofana balığı    
Köpek balığı Triakidae Mustelus punctulatus
Kötek (Minakop) balığı   Umbrna cirrosa
Levrek balığı Moronidae Dicentrarchus labrax
Lüfer balığı Pomatomidae Pomatomus saltatrix
Mersin balığı   Acipenser stellatus
Mezgit balığı    
Midye    
Morina balığı Acipenseridae Huso huso
Orkinos balığı   Thunnus thynnus
Palamut balığı    
Sarıkanat balığı    
Teke (İğneli) balığı    
Tekir balığı   Mullus surmuletus
Tirsi balığı   Alosa caspia
Torik balığı   Sarda sarda
Uskumru balığı Scombridae Scomber scombrus
Vatoz balığı Rajidae Raja radula
Yengeç (Kır - Bavra)    
Yılan balığı Anguillidae Anguilla anguilla
Yunus Balığı    
Zargana (Sargan) balığı Belonidae Tylosurus acus acus
 
            Bakanlığın düzenlediği Su Ürünleri Sirküleri'nde zikredilip, raflarda tozlanan, fakat bir türlü uygulanamayan yasaklar...
 
TÜRKİYE DE HANGİ SU ÜRÜNLERİ TÜRLERİ KORUMA ALTINDA
Ülkemizde su ürünleri yasakları 1380 Sayılı Yasa ve Su Ürünleri Sirkülerleri'yle denetlenmektedir.
 
AVLANMALARI TAMAMEN YASAK Olan Deniz Canlıları (2002 Yılı Sirküleri Madde - 6) :
Yunuslar, Foklar, Deniz Alaları, İşkina ve Mersin Balıkları, Beni Balığı,Yağlı Balık, Büyük ve Küçük Ayı
İstakozları, Deniz Kaplumbağaları, Banyo Süngerleri, Pina, Kırmızı Yıldız, Triton, Deniz Atı, Deniz
Kulağı, Kırmızı ve Siyah Mercanlar, Deniz Çayırları türleri (Posidonia oceanica, Zostera noltii).
 
Avlanmalarında Sınır Bulunan Türler Boy Yasakları (Cm)
Sayıca hamsi ve İstavritte % 15 diğer su ürünlerinde % 5 oranında küçük boylara izin verilir.
Akvides
Barbunya
Akya
Berlam
Çipura
Deniz Böceği
Hamsi
İstakoz
İstavrit
İstiridye
Kalkan
Amuderya kefali
Sarıkulak kefal
2.4
13
20
25
15
20
9
25
13
6
40
35
30
Has kefal
Diğer kefaller
Kılıç
Kırlangıç
Kidonya
Kolyoz
Kum şirlanı
Lagos
Levrek
Lipsoz
Çinekop
Mavi Yengeç
Mercan
30
20
130
35
3
18
2.5
30
18
15
14
8
15
Kum midyesi
Minekop
Nil barbunyası
Orfoz
Palamut
Pisi
Sarıağız,Muskar
Sinarit
Tekir
Orkinoz
Uskumru
Yazılı orkinos
2
25
10
40
25
20
25
20
11
90
20
45
 
            İşte yeni bir sezon ve tazelenen müzminleşmiş yaralar. Yıllarca yazdık, çizdik; aklımızın erdiğince, dilimizin döndüğünce, bilinçsiz balıkçılarımıza anlatmaya çalıştık. Bir gün gelecek, bu denizler bitecek, aç kalacaksınız, aç bırakacaksınız diye. Hepsi güldü geçti; kabahati ya Köpek balığına ya da Yunus'a buldular. Hiç kimse kendi suçunu kabul etmedi.
 
Karar sizin; ya ileride çoluk çocuğunuza da yemek için
denizde balık bırakacaksınız, ya da lezzetsiz ithal balıkları yiyecek; çocuklarınıza balıkları boyama kitaplarında göstereceksiniz . Haydi , hep birlikte çalışma zamanı...
 
                   

            Bilinçsiz ve çıkar çevrelerine ödün olarak verilen balık unu fabrikalarında altı kilo Hamsi'den bir kilo balık unu elde etmeyi kahramanlık saydılar. Tarım ülkesi ülkemizde denizleri tüketip, tavuk yemi yaptılar ve bunun adını da ekonomi koydular.

            Sözüm ona Su Ürünleri Teşkilâtı var. Çağ atlanan bir ülkede, üç tarafı denizlerle kaplı büyük Türkiye, dışarıdan çıkar çevrelerince balık ithal etmek durumunda kalmıştır. Teşkilât'ın elinde denize çıkacak araç ve gereç yoktur. Japonlar'ın verdiği bu amaçlı botlar maalesef kayıplara karışmıştır.

            Samsun ve Giresun limanlarındaki botlar, balıkçıların telsizle kurdukları şifreli konuşmalarla yasak sulardan çıkmaları, yakalanmalarını önlemekte; haliyle botlar görev yapamamakta.

TROL'E OLDUĞU GİBİ
ALGARNA, MANYAT VE CİK CİK AVINA DA SINIR KONMALI

            Trolü ilk icat eden Japonlar, yaptığı tahribatı daha yeni yeni düzeltmeye başladılar. Ama bizler halâ uyanmadık. Bu yetmiyormuş gibi sonarı da başımıza belâ ettik. Kullanma amacını iyi bilmeyen bilinçsiz balıkçılarımız yarardan çok zarar yaptılar.

            Peki ya çözüm? Ama ilk önce denizlerimiz bu duruma nasıl düştü?

            1 - Bilinçsiz avlanma.
            2 - Yasaklara uymama.
            3 - Yasaklara uymayanlar hakkında yapılan yanlış uygulama.
            4 - Her gün bolca reklâmlarını seyrettiğimiz temizlik malzemeleri.
            5 - Fındık mahsulünde kullanılan tarım ilâçları ve gübre.
            6 - Çevre kirliliği.
            7 - Çernobil faciasının ve Tuna Nehri yoluyla gelen Avrupalı dostlarımızın atıkları.
            8 - Trol ve manyatlarla avlanarak, standartların altındaki yavruların katledilmesi.
            9 - Sirkülerde boyu 9 cm'den politik nedenlerle 7 cm'ye indirilerek yok edilen neslinin son temsilcisi hamsilerimiz.
          10 - Denizlerimiz hakkında bilgisi olmayanlara görev vererek, yok olma sürecini hızlandırma.
          11 - Sirkülerde balıklara getirilen boy yasağı ve daha birçok neden.

            İşte çözüm :

            1 - İlk önce bir Deniz Bakanlığı'nın kurulması.

            2 - Su Ürünleri Teşkilâtı'nın 1980 yılı önceki durumuna getirilmesi.

            3 - Deniz Polis Teşkilâtı'nın kurulması.

            4 - Trabzon - Samsun ve diğer sahil şeridinde sun'i gübre kullanımına tedricen son verilerek, hayvancılığı teşvik etmek.

            5 - Şehir kanalizasyonlarının arıtma tesisinden geçmeden denizlere bırakılması.

            6 - Trol, manyat ve algarnaların en az 10 yıl yasaklanması.

            

            7 - Sirkülere boy yasağı yerine, ağlara göz açıklığı yasağı getirilmesi.

            8 - Ağ fabrikalarına standart ağ dokuma zorunluluğu getirilmesi.

            9 - Standart dışı ağ ithaline son verilmesi.

          10 - Etken bir koruma - kontrol ağı kurulması.

          11 - Gemi kaptan ve tayfalarının eğitilerek, diplomalı hale getirilmesi ve sigorta güvencesi verilmesi.

          12 - Sirküler hazırlanırken, TV'de açık oturum şekline getirilerek halkın da bilinçlenmesinin sağlanması.

          13 - Stok eksikliğini gidermek için kültür balıkçılığı yapılacak nehirlerde, çevre kirliliğini önleyerek üretime başlanmalı.

          14 - Boğazlarda özellikle Torik göçü zamanında korsan avlanmaların önlenmesi.

          15 - Eğer gerekiyorsa, Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerle işbirliği yaparak, zararlı hale gelen Yunus stoklarını azaltmak,

gibi önlemler alınmadıkça, Karadeniz'imizin karalara bürüneceği gün gibi aşikârdır.

                                      

            Acı bir gerçek de, daha birkaç sene öncesine kadar sanki gelip görmüşler gibi, stok belirleyen İstanbul Balık İhracat Birlik Başkanı "Denizlerimizde yüz yıl yetecek balık stokunun bulunduğu"nu söylerken, bugün İskandinav ülkelerinden ithal ettiği Kolyoz'ları Türk milletine lâyık görmektedir.

 
DENİZ BİTTU UŞAKLAR!!!
            Bütün denizlerimizde su canlılarının nesilleri hızla azalmaktadır. Ülkemizin en verimli denizi olan ,Karadeniz'de de nesli azalan bir çok tür bulunmaktadır. Bunların başında Orkinos, Kılıç, Mersin,Uskumru gibi ticarî balıklar gelir.
 
            Karadeniz'de avlanan 300 - 400 kg'lık Orkinoslar ne yazık ki artık sadece anılardadır. Kalkan stoklarının artırılması için Trabzon'da Tarım Bakanlığı'na bağlı Su Ürünleri Enstitüsü tarafından Kalkan Balığı yavruları üretilerek tekrar denize bırakılmaktadır. Karadeniz'de yaşayan Afalina, Mutur ve Tırtak olarak bilinen üç tür Yunus koruma altındadır. Yunuslar her yıl kalkan ağlarına takılarak ölmektedir.
 
            Sözün kısası : Bakan'ından en bilinçsiz balıkçısına, Türk toprağı ve Türk Bayrağı altında yaşayan tüm insanlar elbirliği yapmadıkça vay denizlerimize ve vay bu milletin haline.

            Rasgele.
                                                                                             
Kerim BAŞ

 

Ünye Makaleleri Sayfasına  

Dönmek İçin TIKLAYINIZ

 

YAZDIR