ANA SAYFA            
(Bu sayfa en son 22 Mart 2010 tarihinde güncellenmiştir.)

.

 

GURBETTE
ÜNYELİLER

Makale : M. Ufuk MİSTEPE
(Araştırmacı, Orman Endüstri Yüksek Mühendisi)
mistepe@gmail.com

GURBETTE
ÜNYELİLER
(Ünye Vizyon Gazetesi - 16 Mart 2010, Yıl : 3, Sayı : 90, sh. 8'de yayımlandı.)
(İst. Ünyeliler Derneği - Ünyeliler'in Dergisi - Haz. 2006, Yıl : 2, Sayı : 4, sh. 13'te yayımlandı.)

Ünye Gençlerbirliği Futbol Takımı Tokat Maçı Öncesinde 1948

http://ibogurkan.sitemynet.com/yeni/id4.htm

            Memleket hasretini, ekmek parası için sılada yollara düşen bir Ünyeli tarım işçisinin duygularını dile getirerek, dizelerinde nazımlaştıran Ceyhun Atuf KANSU’yu;

            “Turhal köprüsünde bir adam gördüm
              Dayanmış köprüye, sulara bakıyor
              Ünye'ye kadar inmeli
              Denizi görmeli...”
beklentisinde ve Ünye hasretinde tadımsayıverdim.


Ünye Vizyon Gazetesi - 16 Mart 2010, Yıl : 3, Sayı : 90

            Ünye’den ayrılmak.. sılayı terennüm etmek kolay mı yürek yangılarında?.. Anaforların büyüsüne kapılan martı dalışlarında çizilen bir mavi sayfanın Ünye sahillerindeki soluklanışının öyküsünü yaşayan bir çift Fok Balığı da vurulmuşluğunda eşinden ayrılmanın gözyaşı selinde veda etmişti ÜNYE’sine 1930’lu yıllarda…

            Hattat Mustafa Râkım Efendi çocukluğunun baharında daha 12 yaşında ağabeysi İsmail Zühdî Efendi’den İstanbul’da icazetini aldığı 1770 yılında o da gurbetin yürekleri dağlayan ezgisini celî sülüs yazılarında başı eğik harflerin renk cümbüşünde yıllarca hat’larına tezhipletmemiş miydi?

Mustafa Râkım Efendi'nin bugün Vakıflar, Türk İnşaat
ve Sanat Eserleri Müzesi'nde bulunan üç adet mezar taşı kitâbesinin müzeye
nakledilmeden önce bulundukları Kadıköy Ayrılık Çeşmesi Mezarlığı'ndaki fotoğrafı.

Soldaki Fotoğraf : M. Uğur DERMAN - Mustafa Râkım Efendi'nin Fatih - Karagümrük'teki Türbesi

            Bahriye Mirlivası Tiryaki Hasan Paşa, Navarin Gazisi olurken, 20 Ekim 1827'deOsmanlı Donanması'nın yenilgisi ardından elini ufka uzatarak Ünye’sini, sahilinin yeşil yosun kokularını derin iç çekişlerinde hasretle solumamış mıdır?


http://ibogurkan.sitemynet.com/yeni/id3.htm

            «Şu bizim ÜNYE, gazeteci Ahmet Emin YALMAN'ın da dediği gibi "HUSUSİYETLERİ OLAN MÜSTESNA BİR ŞEHİRDİR."» diyen Ünyeli Araştırmacı Yüksel Şen Beyefendi.. yıllarca Anadolu’yu buram buram dolaşırken Cennet ÜNYE’sinin her köşesini unutulmaz kılarak, dizelerinde yâd etmemiş miydi burukluğunda?

            ÜNYE’mizin yetiştirdiği değerli Bankacı Sayın Mutahhar TAYANÇ aynı vakarla bugün Orta Anadolu'nun turistik şehri Kızılırmağın hayat verdiği AVANOS'ta Ünyeli olmayı temsil ederken, saygınlığında özlem duyduğu memleketinin hasretinin etkisi yok muydu sanki?

            Hekimoğlu İbrahim, aynalı martinini kucaklayıp da Âşıklar Diyârı Tokat’a dek dağları arşınlarken 26 Nisan 1913’te bir fındık ocağı dibinde son bulacak ömrünün vefasında ÜNYE ufuklarındaki güzelliğini taşımamış mıydı, gurbetin yerde uzanan kan pıhtılarındaki sızılarına..?

Aynalı Martiniyle Hekimoğlu İbrahim
(Fotoğrafın 1961 yılında Amerika'dan gönderildiği söylenmektedir.)

26 Nisan 1913 gecesi 8 saat süren bir çarpışmada Yassıtaş Köyü'nde vurularak öldürülmüştür.

            1944 yılında Ünye'de Hamidiye Mahallesi'nde doğan ve 8 aylık bir bebek iken mangala düşen ve o zamandan beri gözleri görmeyen Olgun UYUN, başarılarına imzalar atarken lise ve üniversite yıllarındaki ÜNYE kokan anılarını soluğunda hissetmenin büyüsünde gurbeti tarif etmiyor muydu sanki.. ÜNYE koylarını kucaklayan dünyasının aydınlık ışıltısında?

   
Büyük Baştankara (Kabakçın) ve Elmabaş Serçesi

            Sıla hasretinde dağ çileği tadımsılığında, fındık iriliğinde, gökgöcemen kızıllığında, golibisa derinliğinde, martı sessizliğinde, hırtarıç burukluğunda, melevcen büyüsünde, gazıyak serilmişliğinde, temrevü devâsında, teyin yalnızlığında, cırtlık sığınmışlığında, pıtık yuvarlanmışlığında, tayyare böceği uçuşunda, tentürük girdabında maviden yeşile yaşanmışlığı, ÜNYE’yi ve titirdiklerini çağrıştıran, gurbet duygusu değil mi?

            Osmanlı'nın ilk Deniz İnşaiye Mühendisi Hacı Emin Efendi Amerika’ya ulaştığında ÜNYELİ olmanın kibarlığında gözleri kamaştırmamış mıydı? Ünyeli Osmanlı devlet adamları vazife ifâsında ÜNYE terbiyesinin ciddiyetinde tarihe bembeyaz sayfalarda iz bırakmamışlar mıydı gurbeti yudumsarken ÜNYE kokan düşlerinde?

            1 Ekim 1959 tarihli "DEMOKRAT ÜNYE" Gazetesi’nde, eğitimci Sayın Ömer ÇAM Hocamızın Ünye Öğretmenler Derneği ve Turizm Cemiyeti Başkanı olarak kaleme aldığı "GÜZEL ÜNYE'MİZ" isimli makalesini okudukça gurbette kalmışlığın derin izlerinde bir özlemi yaşamıyor muyuz.. O’nu kaybetmiş olmanın derin ıstırabında?

 

 

              SONA DOĞRU

    Bir gelen var, bir gelen var uzaktan;
    Bir giden var, bir giden var uzağa
    Kader böyle çözüldü ayaktan
    Gönül düştü tuzağa.

    Boşa savurduk aklımızı,
    Geldi günler, gitti günler.
    Başımda ağrı, içimde sızı;
    Bitti günler, bitti günler...

    Ve çektiğim bunca kahır,
    Ölmek korkusu neden artık?
    Gün batmada ağır ağır,
   
Ruha yüktür benden artık!

    Gidiyorum dönmem daha,
    Geceler gebe sabaha.
    Gidiyorum, gidiyorum ALLAH'a;
    Eve enne ile Rabbike bir - münteha.

            Trabzon Vâlisi iken gurbetin sorumluluğunu deruhte eden Hazinedarzâde Süleyman Paşa, unutulmaz özlemini saray duvarlarındaki nakışlara 1847’de yansıttırmamış mıydı Jules Laurent’in fırça izlerinden sahildeki ÜNYE surlarının çizgilerine?

            Arkeolog İsmail Kılıç KÖKTEN Ünye’de Eskitaş Devri’ne (Paleolitik) ait yeni buluntuları (1962) iğne ile kuyu kazar gibi Cevizdere ve Yüceler Köyü’nde ortaya çıkarırken gurbetin acısını unutturacak ÜNYE’sine kavuşmanın hazzını hissetmiyor muydu?

            Spekon'da 100 Bin Mark'a aldığı paraşüt ve askerî üniforma üreten fabrikasıyla birlikte ismini Dünya'ya, “Avrupa Ordusu'nu Giydiren Türk” olarak tanıtan Şenol YEĞİN, gurbeti yıllarca yaşıyor olmanın hissiyâtında, teessüriyetini kalitesinde yansıtmıyor muydu ÜNYEliliğin gururunda?

            1998’de yılın Müzik Adamı seçilip, ödül alan ney ve tambur san’atçısı Dr. Murat Salim TOKAÇ nağme ve tınılarında gurbeti üflemiyor muydu nota nota harmonize ederken duygularını?

            Osmanlı sularına ÜNYELİ Kaptanları uğurlarken Derya Hamamı ağlamıyor muydu gurbettekilerin sancısını külhanından göbektaşına damla damla akıtırken?

            Kilise Tepesi’nde ihtişamıyla vaktiyle yer alan Rum Kilisesi’nde vaftiz olan bebeler şimdi Dünya’nın dört bir yanında ÜNYE özleminde ve gözyaşı açmazlarında gurbeti soluklamıyorlar mıydı elleri göğe açık dua ederlerken?

Solda : Meçhulasker İlkmektebi, Ortada : Su Sarnıcı ve Refaiddin Şahin'in Evi,
Sağda : Rum Kilisesi, Foto Ahmet Hüseyin (ŞEN) - Gön. : A. TAN, R. ŞAHİN, Y. ŞEN.


Ayakta Sağdan : 1. Suli, 2. Şerif ÖZTÜRK, 5. Kemancı Saip, 6. İbrahim ŞENGÜL,
7. Arzuhalci Şefiğin Oğlu Tevfik, 9. Ömer ÇAM, 11. Çamoğlu Ömer'in Oğlu (1930/ÜNYE)

            Hamidiye Medresesi’nde Müderrislik yaparken ebedî istirahatgâhlarına göç eden muallimlerimizi ve şehitlerimizi ruhanî gurbetin yalnızlığında Çamlık Mezarlığı’ndan ÜNYE’yi temaşa etmenin biçareliğini yaşamazlar mı bilirsiniz Fener’in soluk ışıltısında?

Şehitlik Kabristanı Olarak Düşünülen Çamlık Metruk Mezarlığı

Fotoğraf : Üzeyir KOYUN

            Zanneder misiniz ki sadece biz gurbettekiler özleriz o Cennet Mavisi ÜNYE Yeşili’ni? Ankara Küçükesat’taki Ünye Sokak ve Çukurambar’daki Ünye Taşı’ndan yapılan barbekülerdeki Ünye kokuları.. yaşatamaz mı Ünye hasretini taşlaşmışlığın kırmızımsı kül renklerinde?


http://www.unyemuftulugu.gov.tr/haber_detay.asp?haberID=45

            Kavanozlara doldurulan dağ çileği ve incir reçelleri, biber tuzları, palamut ve hamsi tuzlamaları, mısır unu ve ekmekleri, pancar bağları, pandispanyalae, mavrişgüller gurbete taşımazlar mı ÜNYE’nin kokusunu, tadımsılığını damak lezzetinde gurbet kokarak?

Sağda : Paris Papageorgiou'nun Katerini'den Gönderdiği Yemek Olmaya Hazır Isırgan Otları.

http://home.arcor.de/erenli/yemekler/yemek.htm

            Kuğular, yaban ördekleri, bıldırcınlar anlatmazlar mı ÜNYE’den geçiş öykülerini sanki gurbette? Yeşilin ve maviliğin seviştiği koylardaki kumsalın pırıltısını; Ünye Düşlerindeki Yeşil Yakamozları nasıl unutabilirler ki?

            Çok duygulu ve hassas bir mizaca sahip olan Ömer Bedrettin, "Denize Hasret" isimli şiirini, Ünye Kaymakamlığı’ndan ayrıldıktan (1933) sonra özlem duyarak yazmıştır.

            Bir gün nehirler gibi çağlayarak derinden,
            Dağlardan, ormanlardan sana akacak mıyım?
            Ey : Deniz şöyle bir gün sana bakacak mıyım?
            Elma bahçelerinden, fındık bahçelerinden.


http://www.unyetso.org.tr/unye/resimlerle_unye.htm

            İsviçre’de, İstanbul’da, Ankara’da dernek ve vakıf çatısı altında gurbetin tütsülüğünde asılı kalmış nostalji esintilerini bakışlarında gözbebeklerine odaklamış yüzlerce ÜNYELİ HEMŞEHRİM, hissetmenin yaşamak, seviyor olmanın sevdasında var olmak, özleminde tutulmak, uzağında olmanın arzulamak, sunuyor olmanın ÜNYE’yi içinde yaşamak olduğunu sılanın acımsı yıllanmışlığında püfür püfür kıble esintisinde ulaştırmamakta mıydı doğasına?..


Puset POLVAN İlköğretim Okulu ve Prof. Dr. Necmettin POLVAN İlköğretim Okulu'nda Adları Devleşenler

            Eğitim câmiasının gurbet ufkundan ÜNYE’ye uzanan vefa selinde Prof. Dr. Necmettin - Puset POLVAN ailesinin hediye olarak sundukları eğitim yuvalarında cıvıl cıvıl ötüşen yavrularımız gurbetteki ÜNYELİLER’in duygularına ve hissiyâtına tercüman olmuyorlar mıydı?

            Ben ki, her güzün bir yaş daha genç,
            Her bakışta delicesine âşık oldum sana Ünye’m.
            Bilirim koylarını açmazsın kimseye,
            İçinde görürler sevdamı diye...
            Gurbet diye anarken sılada seni
            Mavi yeşilliklerden ufuklara biteviye

            Tarihî coşku ve perspektiften, doğamızı koruyabilmek dileğiyle.. esen kalınız.

                                                                                       Ankara/29.11.2005 16:45
                                                                                               
M. Ufuk MİSTEPE

Mustafa - Selçuk Sürgit - Mustafa İşçi
- Osman Babuçoğlu - Musa Fırıncı - Remzi Tepeli

Selçuk Sürgit Fotoğraf Arşivi - 18.09.1965 İzmir Poligonu 1. Tb
 

Ünye Makaleleri Sayfasına  

Dönmek İçin TIKLAYINIZ

 

YAZDIR