Makale : Melih DUYGUN
(Maden Mühendisi - Tunçbilek/Tavşanlı/KÜTAHYA)
http://www.unyeses.net/yeraltikomur.htm

YERALTI KÖMÜR OCAKLARINDA
ÜNYE ÖZLEMLERİ

Ünye Belediyesi Fotoğraf Koleksiyonu CD'si

            Tunçbilek yeraltı kömür ocaklarında görevim gereği üretimi kontrol etmek için yeraltına inmiştim. Yeraltına inerken iş elbiseleri giydim, baretimi ve ocak lâmbamla gaz ve toz maskemi yanıma aldım.Yavaş yavaş yeraltına inerken bir yandan üretim programını düşünüyor diğer yandan da Ünye hayallerine dalıyordum.

            Temmuz ayında yıllık izne çıkarım diye düşünüyorum. Şurada kalmış bir, bir buçuk ay zaman. Ünye girişinde sol tarafım mavinin tüm tonlarında Karadeniz’i, sağ tarafımda ise yeşil fındık bahçelerini hatırlıyorum. Otomobil kullanırken etrafın büyülü güzelliğine bakarken dikkatsizlik yapıp da bir kazaya sebebiyet vermeyeyim diyorum. Çınarsuyu Orman Tesisleri eski otantikliğini koruyor. Orman evlerinin mimarîsi güzel. Önünde meşe ve çam ağaçları, sonra kumsal ve deniz. Meşe ve gürgen ağaçları üzerine özel yapılmış kuş yuvaları var. Sabah misafirler kuş cıvıltıları arasında uyanıyor. Orman evlerinin yanında pide fırını, çadır kamping ve piknik alanı.

Çınarsuyu Orman Tesisleri

Ünye Belediyesi Tanıtım Broşürü

            Misafirlerin otomobillerinin plâkalarına gözüm ilişiyor. Genelde Samsun, Ordu, Giresun,Tokat plâkalı otomobiller var. Her halde Ünyeli hemşehrilerin imkânları yok diye düşünüyorum. İnsanlar içinde bulunduğu ortamın kıymetinin acaba farkında olmuyorlar mı? Akşam gün batımına doğru plajda yapılan plaj voleybolunda üç dört metreye atlayarak top çıkarmaya çalışan bay, bayanları hatırlıyorum. Çınarsuyu çıkışında sol tarafta çam ağaçları altında deniz, plaj ve kampingden faydalanan Ünyeli hemşehrilerimizin minibüs ve taksilerini hatırlıyorum. Ortaokul veya Lise yıllarında buralara ağaç dikme kampanyalarına geldiğimizi hatırlarken, ne kadar da ağaçlar büyümüş diye aklımdan geçiriyorum.

            Devrent mevkiine gelince yazlık evlerin ve kooperatif evlerinin çoğaldığını fark ediyorum. Uzunkum'da deniz tüm muhteşemliğiyle gözümün önünden gitmiyor.Akşam saatlerinde sahil yolu denizden gelen insanlarla doludur.Başlarında şapkaları, sırtlarında çantaları, ellerinde deniz simitleriyle aile bireyleri evlerine doğru gidiyorlar. Gençler farkında olmadan güneşte fazla kalmışlar.. kırmızının tonları rengine bürünmüşler. Çarşıya inen dolmuşlar tıklım tıklım dolu, yolcuların çoğu bir sonraki dolmuşu bekliyorlar.

Uzunkum Sahili ve Plâjı

Ünye Belediyesi Tanıtım Broşürü

            Ünye Çamlığı'na doğru hareket ederken çamlığın oluşmasında büyük emeği geçen rahmetli Musa Güven Beyefendi'yi hatırlıyorum. İyi ki bu güzellikleri bizlere bırakmışlar.. derken "acaba biz yeni nesillere ne bırakıyoruz?" diye kendi kendime soruyorum.

            Çamlığın içi piknik yapan insanlarla dopdolu, çocuklar salıncakta mutlu şekilde sallanırken bazıları öyle hızlı sallanıyorlar ki nerdeyse salıncak tam bir tur atacak gibi oluyor. Çamlığın adaya bakan kısmında denize ve Çamlık kayalıklarına bakıp hayallere dalıyorum. Çamlığın içinde Ertuğrul Amca'nın büfesinden soğuk bir şeyler içiyorum. Biraderle bir iki el tavla oynadıktan sonra Çamlığın içinden Feneraltı'na doğru ilerliyorum. Geçerken Çamlık Restaurant'ı işleten Necmi Ağabey'e selâm veriyorum. Lokantanın önünde oturuyor.

            Gemi diye andığımız kayalıkların yanından geçerek, Feneraltı doğal havuzlarının yanına iniyorum. Aman yollar ne kadar değişmiş, aman bir kaza olmasın diyorum. Feneraltı doğal havuzları yanında Ünyeli hemşehrilerimiz nostalji muhabbetleri yapıyorlar. Kimler mi var? Emekli öğretmen Fahrettin Erkoç, Emekli bankacı Fuat Yanıkoğlu (merhum), Meteoroloji Müdürü ve ismini hatırlayamadığım hemşehrilerim.

            Feneraltı'ndan Fokfok tarafına geçiyorum. Çeşitli kademelerden denize atlayan gençler bizi görünce daha yüksekten atlıyorlar. Kafalarını yere çarpmadan usta manevralar yapıyorlar. Dikilitaş, Topyanı'na geçerken Engin Adalı, Kuş Cemil, Ali Mara mangalda bıldırcın pişiriyorlar. Keyifleri yerinde, kazayağı (kaziyek) turşusunu unutmamışlar.

Topyanı Askerî Batarya Mevzii

Ünye Belediyesi Fotoğraf Koleksiyonu CD'si

            Oradan ayrılıp Hasan Baba'ya geliyorum. Korkuluklardan denizi seyrediyorum. Büyük, Küçük Volta ve Çakmak Kayalar'a bakıp yüzme gösterileri yapan mahalleli gençleri izliyorum. Hem türkü söylüyorlar hem de kayalardan atlıyorlar. Câmi altı ve Atik Yalısı'nda kayıklarını onaran hemşerilerimiz çok meşguller.

Ünye Belediyesi Fotoğraf Koleksiyonu CD'si

            Çocukluk yıllarında devamlı denize girdiğim Bahri Çiçek ve saatçi Mehmet Özbaylar'ın yalısına geliyorum. Sarı Kaya tüm ihtişamı ile karşımda duruyor. Orada Asmalı Bahçe isimli şirin bir restoran açılmış, ızgaraları ve balık çeşitleriyle ünlü. Mehmet Çiçek'le sohbete dalıyorum, yaşadığımız eski anılarımızı tazeliyoruz. Balığın çok bol olduğu yağuntu zamanında (Eylül ayı) Sarı Kaya'nın üzerinde o kadar çok çinekop yakalamıştık ki yanımıza aldığımız poşetler balıkları almamıştı.

Hasan Baba Mevkiinden Sarı Kaya ve Küçük Volta

            Deniz kenarında çömlek fırınından aldığımız toprak kaplara balıkları koyup mahalleliye dağıtmıştık. Çömlekçi Mahallesi'nden Kalebuzu (Yüzüncü Yıl) mevkiine doğru yol alıyorum. Orada oturup dinlenirken çocukluk yıllarımda eski evlerin muhteşemliği aklıma geliyor. Evler yıkılınca oluşan doğal havuzda kefal balıklarının sağa sola kaçışı hatıramda canlanıyor.

Yassı Kaya ve Kalabuzu (Yüzüncü Yıl Parkı) Mevkii

Ünye Belediyesi Fotoğraf Koleksiyonu CD'si

Yalıkahvesi mevkii Ünye sahilinin en güzel yerlerinden birisi. Plajda denize giren çocuklar, kayıklarını tamir eden emektar balıkçılar hepsi orada duruyor.

            Yunus Emre Parkı ve Ünye iskelesi aklımdan hiç çıkmıyor. İskelede kalabalığı görünce daha çok artistik hareket yaparak denize atlayan Ünyeli gençler.

Ünye İskelesi'nden Denize Atlayan Gençler

            Ünye hayallerimi biraz aralayıp yeraltında kömür kazısı yapan işçi arkadaşlarla konuşuyorum. Kazı sırasında elleri yüzleri simsiyah olmuş, sadece gözleri parlıyor. Gönülleri, yürekleri tertemiz, pırıl pırıl. Beyim beraber yemek yiyelim dediklerinde onları kırmıyorum. Yeraltı gazlı ocaklar sınıfına girdiği için sıcak yemek yeme şansımız yok. Peynir, zeytin, domates, salatalık, kafasına yumruk atılarak parçalanmış soğan ve ekmekten oluşan mönümüzü afiyetle yiyoruz.

            Şimdi Ünye'de olsam acaba ne yerdim? diye kendime soruyorum. Mısır ekmeğiyle fasulye turşusu kavurması, yoğurt doğraması, melevcen, kaldirik kavurması, yağlı pide, pancar bılisi ve sarması, tefek dolması, su böreği,  kâa böreği, nemüslü yarımca börek, yufka böreği, cırtla, balcan, büber kızartması, balcan hölmehöşü, hamsili pilav, hamsi tava, hamsi çıtıratması, kesme makarna, kıvırma, dilberdudağı, bol cevizli ve fındıklı ev baklavaları ve daha niceleri.

            Ünyeliler'in boğazlarına düşkün (hırtlaklu) olduklarını anımsıyorum.İşimizi bitirip yavaş yavaş meyilli galerilerde yerüstüne doğru çıkıyoruz. Yeraltından yer üstüne çıkış noktamızda ilk ışıkları gördüğümde Ünye’de güneşin doğuşu ve batışını anımsıyorum.

Garipler Adası (Aynikola) Mevkiinden Güneş'in Batışı

Ünye Belediyesi Tanıtım Kataloğu

            Ünye’ye karşı olan sevdamız hiç bitmiyor, coştukça coşuyor.

            İyi ki varsın Şirin Ünye…

                                                                                  Melih DUYGUN
                                                          25/05/2006 Tunçbilek/Tavşanlı/KÜTAHYA 

Gülibrişim (İpek Ağacı) Güzelliğinde Yalıkahvesi Mevkii

Fotoğraf : Yaşar KARADUMAN http://www.unyeses.net