ANA SAYFA            
(Bu sayfa en son 24 Mayıs 2008 tarihinde güncellenmiştir.)

.

 

ÜNYE VE ÇEVRESİNDE
YAŞANAN OLAYLAR
(1864 - 1920)

Hazırlayan : Sabri BACACI
(ÜNSEV ve Dostluk Vakfı Kültür Yayınları - Yayın No. 1)

Ünyeli Araştırmacılar
Sabri BACACI, M. Ufuk MİSTEPE, İrfan DAĞDELEN

M. Ufuk MİSTEPE Fotoğraf Arşivi - 7. İstanbul Ünyeliler Pikniği / Arnavutköy Ormanı

TARİHİN BİR DÖNEMİNDE
ÜNYE VE ÇEVRESİNDE
YAŞANAN OLAYLAR

(1864 - 1920)

Ön Kapak Belge : BOA, A.DVN, 181/29
 
Hekimoğlu Fotoğrafı : http://unyezile.com/hekimoglu.htm

TAKDİM

            Milletlerin hâfızası demek olan arşivlerin ve arşivde muhafaza edilen belgelerin devlet ve millet ve hattâ birey hayatındaki önemi çok büyüktür. Kendi zamanında önemsiz addedilen bir belgenin yüzlerce yıl sonra siyasî ve ekonomik bir bilinmezi aydınlatacak çok önemli bir kaynak olabileceği bilinmektedir.

            Yerel tarih açısından sebep ve sonuçları bir yana etkilerinin dahi gerçek anlamda bilinemediği bir döneme birinci elden kaynak niteliği olan ve "Tarihin Bir Döneminde Ünye ve Çevresinde Yaşanan Olaylar" ismi ile hazırlanan bu eser, aslında araştırmacılara, okuyuculara ve yöre halkına doğru bilgileri sunabilmek bakımından önemlidir.

            Bütün bu düşüncelerin ışığı altında Ünye ve çevresinde tarihe mal olmuş olaylar ile ilgili ufkumuzu aydınlatacak orijinal belgeleri kapsayan bu eserin hazırlanmasında her türlü katkıyı sağlayan arkadaşlarımızı ve eseri hazırlayan hemşehrimiz değerli araştırmacı Sayın Sabri BACACI'yı tebrik ediyor ve bu eserin bölgemiz ve ülkemiz tarihine olumlu katkıda bulunmasını temenni ediyorum.

                                                                                                İdris Naim ŞAHİN
                                                                                           ÜNSEV Mütevelli Heyeti ve
                                                                                              ÜNDER Kurucu Başkanı
                                                                                                  İstanbul Milletvekili

Yeşilay Genel Sekreteri Ahmet Sırrı ARVAS
Yeşilay Gönüllüsü İdris Naim ŞAHİN'e Rozetini Takarken - 27.09.2006


http://www.yesilay.org.tr/yorum/panel/haberresim/idris_naim_sahin.JPG

TEŞEKKÜR

            Arşivler, ülkenin herhangi bir köşesinde olumlu veya olumsuz yönleriyle birlikte, yaşanmış ve tarihe mal olmuş her türlü olayların daha sağlıklı ve objektif bir şekilde günümüze aktarılmasına ve zihinlerde var olan soruların giderilmesine de yardımcı olmaktadır. Bu nedenle arşivlere milletlerin hâfızasıdır demek yanlış olmaz.

            Yöremiz tarihinin aslında sosyal, kültürel ve ekonomik yapısının bilinmesine katkı sağlayacağına inandığım bu eserin hazırlanmasında emeği geçen herkese teşekkür eder, ülke tarihi açısından da önemli bulduğum böyle belgelerle desteklenen objektif çalışmaların artarak devam etmesini temenni ederim.

                                                                                           Av. Mustafa HAMARAT
                                                                                                   ÜNSEV Kurucu Üyesi
                                                                                                        Ordu Milletvekili

M. Ufuk MİSTEPE, Av. Mustafa HAMARAT ve Sabri BACACI

M. Ufuk MİSTEPE Fot. Arşivi - 7. İst. Ünyeliler Pikniği / Arnavutköy Ormanı

ÖNSÖZ

            Osmanlı Devleti’nin sosyal ve ekonomik yapısında XVI. yüzyılın sonlarında başlayan bozulma, daha sonraki yüzyıllarda ülkenin doğusunda ve batısında devam eden oldukça külfetli ve yıpratıcı savaşlar ve buna bağlı olarak ortaya çıkan toprak kayıpları ile ülkenin değişik kesimlerinde baş gösteren karışıklıklara da bağlı olarak iyice artmış ve XIX. yüzyıla girildiğinde de ciddî kriz haline gelmiştir.

            16 Ağustos 1838 yılında Osmanlı Devleti'nin İngilizler ile yaptığı Baltalimanı Ticaret Antlaşması'yla imparatorluğun ekonomik dengeleri iyice bozulmuş, geleneksel yapısı kötüleşmiş, tüm Osmanlı topraklarında ciddî asayiş sorunları yaşanmaya başlamıştır.

            Merkezî otoritenin zayıflayıp, taşradaki hâkimiyetini tam manâsıyla sağlayamaması sonucu birtakım bölgesel eşkıyalık hareketleri başlamış ve eşkıya takibine çıkarılan müfrezeler bu eşkıyalık hareketlerini önlemekte güçlükler yaşamıştır.

Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde Ünye Belgesi Niteliği Taşıyan İki Telgraf Örneği
 
(BOA, DH. MUİ, 17 - 4 / 11) - (BOA, DH. MTV, 22 - 1 / 51)

            Hemen hemen bütün ayaklanmaların, eşkıyalık ve asayişsizliğin dönemleri ve özellikleri farklı olsa da asıl sebebi sosyo-ekonomiktir. Eğer dikkatlice incelenirse eşkıyalık, yoksullaşma ve ekonomik kriz dönemlerinde yaygınlaşma eğilimi göstermektedir. Bu nedenle eşkıya çetelerinin genel olarak insan kaynağını, yörelerinde bulunan ve geçimini sağlayacak kadar toprak ve malı mülkü olmayanlar ile yetişkin çocuklarına iş güç kuracak kadar zengin olmayanlar ve daha önce suç işlemiş olanlar oluşturmaktadır.

            Eşkıyalık terimi üzerinde tarihçiler, toplum bilimcileri ve hukukçulara kadar birçok sosyal bilimci çeşitli tanımlamalarda bulunmuşlardır. Bütün bu tanımlamaların ortak bir paydada değerlendirilmesinde dağda, kırda yol kesme, mesken, çiftlik, köy basma, yasalara ters düşerek adalete teslim olmama, saldırı, zor kullanma, soygun yapma, adam yaralama ve öldürme ve bu gibi işler için çete oluşturma işine eşkıyalık ve bunları yapan ve bu çetelere karışanlara eşkıya veya haydut denmektedir.

Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde Ünye Belgesi Niteliği Taşıyan Bir Evrak

BOA, DH. MUİ, 36 - 2 / 29

            Ünye ve civarında ortaya çıkan ve yerel düzeyde kalan eşkıyalık hareketlerinin ve başıbozukluğun en önemli sebeplerinden biri de genelde ülkenin içinde bulunduğu şartların yanında bölgenin yoğun olarak aldığı göç ve bunun sonucunda ortaya çıkan sosyo-ekonomik yapıdır. Suç işleyip kolluk güçlerine teslim olmayan ve uzun süre peşlerine düşen müfrezelere yakalanmadan kırsal alanlarda dolaşan suçlular, aslında kendilerine yardım ve yataklık edenler ile akraba ve sevenleri tarafından kollanmakta para ve istihbarî bilgiler sağlanmakta idi. Eşkıyaların şehir kasaba ve köylerde bulunan ve "yatak" tâbir edilen destekçileri, onların rahat ve kolay intikal sağlamaları ve yiyecek temin etmelerine imkân vermiştir. Müfrezelerin iyi niyetli ve gayretli çalışmalarına rağmen, eşkıyanın kısa sürede yakalanamamasında, arazinin ormanlık ve dağlık yapısının yanında, destekçilerinin sağladığı imkânların da büyük bir etkisi vardır.

            Ancak Birinci Dünya Savaşı esnasında veya daha sonraki dönemlerde yoğunlaşan bir takım çete olaylarını mahallî eşkıyalık hareketlerinden farklı düşünmek gerekir. Yıllardır Osmanlı topraklarında teba-i sâdıka olarak yaşayan Ermeniler ve Rumlar bu dönemlerde ülkenin çeşitli bölgelerinde dış güçlerin desteğiyle hunharca cinayetler işlemişler, fakat ahali kendilerini müdafaa edip bu çete mensuplarından bazılarını öldürünce de Türkler tarafından katliama maruz kaldık diye ecnebilere karşı feryada başlamışlardır. Belirli bir siyasî amacı olan Ermeni çete olaylarının aslında ülkeyi bir kargaşa ortamına sürükleyip zayıf düşürmek ve daha sonra da bölme amacına yönelik olduğu bilinmektedir.

            Ünye ve civarında ortaya çıkan ve birçok insanın hayatına sebep olan eşkıyalık ve çete olayları bir değerlendirmeye tâbi tutulduğunda olayların çıkış sebeplerinin gerçekte birbirinden tamamen farklı amaçlara mâtuf olduğu görülmektedir.

Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde Ünye Belgesi Olan Bir Telgraf ve Bir Evrak Örneği
 
(BOA, DH. MUİ, 36 - 2 / 29) - (BOA, DH. MUİ, 36 - 2 / 29)

            Hazırladığımız kitapta yer alan belgelerin tamamı Osmanlı Arşivi belgeleri olup, Osmanlıcaları yeni Türkçe'ye çevrilerek, özetleriyle birlikte okuyucuya takdim edilmiştir. Ayrıca bu belgeler üzerinde olayların akışına göre bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu takdir başta akademisyenler olmak üzere araştırmacılar ve okuyucuların objektif kriterlerine bırakılmıştır.

            Bu kitabın hazırlanmasındaki amaç, Ünye ve çevresinde XIX. yüzyılın son çeyreği ile XX. yüzyılın ilk çeyreğinde ortaya çıkan eşkıyalık ve çete hareketlerinin sebepleri, sonuçları ve yörede bıraktığı etkilerinin doğru ve sağlıklı değerlendirilebilmesinin yanında yerel tarihe katkıda bulunmak, araştırmacılara ve tarihçilere birinci elden kaynak niteliği taşıyan belgeler sunabilmektir.

            Kitabın hazırlanmasında emeği geçen, beni destekleyen ve teşvik eden, başta ÜNSEV Mütevelli Heyeti ve ÜNDER Kurucu Başkanı İstanbul Milletvekili İdris Naim Şahin Bey olmak üzere ÜNSEV kurucularından Ordu Milletvekili Mustafa Hamarat Bey'e, ÜNDER Başkanı Ayhan Doğan Bey'e, ÜNDER Başkan Yardımcısı Musa Hamarat Bey'e ve diğer Yönetim Kurulu Üyeleri'ne, Bekir Öztürk ve oğlum Emre Bacacı'ya ve bu eserin ilmî bakımdan ve diğer teknik açılardan daha düzgün bir şekilde yayımlanması hususunda yardımlarını esirgemeyen çok değerli mesai arkadaşlarımdan Dr. Raşit Gündoğdu, Dr. Recep Karacakaya, Dr. İsmail Yücedağ, Vahdettin Atik, Ebul Faruk Önal ve Mustafa Çakıcı beyler ile tüm arşiv çalışanlarına teşekkür eder, en derin saygı ve sevgilerimi sunarım.
                                                                                                               Sabri BACACI


Arka Kapak Harita : Atatürk Kitaplığı Harita Arşivi No. 872

İÇİNDEKİLER

Takdim ................................................................................................

III

Teşekkür .............................................................................................

V

Önsöz ................................................................................................... VII
Kısaltmalar ......................................................................................... IX
Aylar ................................................................................................... X
İçindekiler .......................................................................................... XI

Sabri BACACI ve İrfan DAĞDELEN

M. Ufuk MİSTEPE Fot. Arşivi - 7. İst. Ünyeliler Pikniği

BÖLÜM

BELGELER VE TRANSKRİPSİYONLARI

            Hekimoğlu ile Gürcüler arasında bir çatışma ihtimali olduğundan, işten el çektirilen jandarma komutanının durumunun Ünye'den ayrılmadan tekrar gözden geçirilmesi talebi ...............................................................................................................

3

            Teminat verilmesi şartıyla teslim olacağını bildiren meşhur eşkıya Hekimoğlu İbrahim'in talebinin uygun görülmediği .....................................................

5

            Hükûmete teslim olma arzusunda bulunan Hekimoğlu İbrahim'in talebinin uygun olacağı ..................................................................................................................... 7
            Af talebinde bulunan Hekimoğlu İbrahim'in, Kamu hukuku davalarından affedilmesinin uygun olacağının bir kere daha tek'id edildiği ...................................... 9
            Eşkıya Hekimoğlu İbrahim ve diğer eşkıyaların yakalanması için Ünye ve Fatsa köylerine jandarma müfrezeleri sevk edildiği ...................................................... 11
            Hekimoğlu'nun af talebinin kötü örnek teşkil edeceğinden dolayı uygun görülmediği ........................................................................................................................ 13
            Hükûmete teslim olmak arzusunda olan Hekimoğlu İbrahim hakkında ne şekilde muamele yapılması gerektiği ............................................................................... 15

            Hekimoğlu İbrahim'in affedilmesinin kamu yararı açısından uygun olacağının Tokad Mutasarrıflığı tarafından ısrarla bildirildiği ...................................

17
            Halka kötü muamele yaptıkları iddiasıyla Niksar Kaymakamı ile jandarma Hacı Nuri Çavuş hakkında halkın şikâyeti ..................................................................... 19
            Halka kötü muamele yaptığı iddia edilen Nuri Çavuş hakkındaki şikâyetin aslının olmadığı ................................................................................................................. 23
            Niksar kaymakamı ile jandarma Hacı Nuri Çavuş'un halka kötü muamele yaptıkları yolundaki halkın şikâyetinin iftiradan ibaret olduğu .................................. 25
            Hekimoğlu İbrahim'i ortadan kaldırmak maksadıyla bulunan şahsa muvaffak olması halinde affı için teminat verilmesi ....................................................... 27
            Hekimoğlu'nun gizlendiği evinde abluka altına alınarak uzun süren bir çatışma neticesinde bir adamıyla birlikte ölü olarak ele geçirildiği ............................ 29
            Hekimoğlu'nun ölü olarak ele geçirilmesinde yararlıkları görülen Şakir Onbaşı ve ahaliden iki muhbirin mükâfatlandırılması .................................................. 31
            Hekimoğlu'nun ölü olarak ele geçirilmesinde yararlıkları görülen Şakir Onbaşı ve ahaliden iki kişinin mükâfatlandırılmaları ................................................... 33


Hekimoğlu İbrahim'le İlgili Kanunî Takibattan Affına Dair Te'kid Yazısı

BOA, DH. MUİ, 36 - 2 / 29
 

            Samsun'a çok zor şartlarda gelen ve özellikle barınma, giyecek ve yiyecek ihtiyacı bulunan muhacirlerin bu ihtiyaçlarının bir an önce giderilmesi lüzumu ...... 35
            Koçoğlu Hacı Ahmet'i katlederek ünlü eşkıya Resif'in çetesine dahil olan Ünye'nin Kuşdoğan Köyü'nden Sarı Mehmet oğlu Mahir'in teslim edilmesi meselesi 39
            Bazı Gürcü eşkıya çetelerinin Ünye, Fatsa ve Terme köylülerine verdikleri rahatsızlığın önlenmesi talebi ........................................................................................... 41
            Acara muhacirlerinden olan Darahtalı meşhur eşkıya Resif'in yakalanması için alınması gerekli tedbirler ve önemi .......................................................................... 45
            Eşkıyadan Reşit ve Demircioğlu Mustafa'nın köylülerden tehditle istedikleri para miktarları .................................................................................................................. 49
            Eşkıya Reşit ve yandaşlarının Ünye köylerinde işledikleri cinayetlerle ilgili rapor ................................................................................................................................... 51
            Canik Sancağı'nda uzun süredir eksik olmayan eşkıyalığın ortadan kaldırılması için Gürcü muhacirlerinin ileri gelenlerinden bazılarının başka mahallere nakil ve iskanları ............................................................................................. 57
            Gürcülerin ileri gelenlerinden birkaç kişinin iskân maksadıyla Trabzon haricindeki vilâyetlere gönderilmesinin yanında firarda bulunan bazı şahısların da yakalanmasıyla bir nebze olsun huzurun sağlandığı ...................................................... 59
            Bazı Gürcü ailelerinin Trabzon haricindeki muhtelif vilâyetlere iskân maksadıyla gönderilmelerine rağmen eşkıyalıkların arttığı, takip edilen eşkıya Gürcü Resif'in ise yakalanmasının ihtimal dahilinde olduğu ........................................ 63
            Eşkıya Gürcü Reşit ile yandaşlarının öldürülmesi esnasında şehit düşen Yusuf oğlu Hüseyin'in ailesine maaş tahsisi .................................................................... 65
            Eşkıya Gürcü Resif'i yakalayan kimselere mükâfat verilmesi .......................... 67
            İskân amacıyla uzaklaştırıldıkları yerlerden firar ederek Fatsa'ya dönen Sehlâzeler'in, köylerine iadeleri halinde halk arasında huzursuzluk çıkacağı ............ 69
            Fatsalı bazı şahısların, Sehlâzelerin himayesi altında bulunup onlardan aldıkları güçle eşkıyalık yapanlardan gördükleri baskı ve zulümle ilgili şikâyetleri . 81
            Sehlâzelerin Vâlidesi Karusı'nın, sekiz nüfustan ibaret olan aile efradı ile Ünye'de tevkif altında ve sıkıntı içerisinde bulunduklarına dair çektiği telgraf ......... 89
            Ünye'de ikamete mecbur edilen Sehlâzelerin kendilerine baskı yapıldığı iddialarının asılsız olduğu ................................................................................................. 91


Fi 17 Nisan sene [1]307 / (29 Nisan 1891)

BOA, Y. PRK. AZJ, 42 / 14
 

            Fatsa'dan Konya'ya sürgün edilen Gürcü Sehlâze kabilesi reislerinden Hasan ve kardeşlerine Sivas'ta arazi verilerek iskân edilmeleri .................................. 93
            Niksar'da meydana gelen olayların başlamasına Ermenilerin sebep olduğu .. 95
            Niksar'da yirmi ile elli arasında insan kaybına neden olan olayları Ermenilerin başlattığı ....................................................................................................... 97
            Terme civarında bir ormanda gizlenerek Ermeni köyleri ile diğer mahallerden sağladığı adamlarla Havza ve Lâdik kazalarını basarak Amasya'ya hücum etmeye karar veren eşkıya Manasoğulları için gerekli tedbirlerin alınması .. 99
            Terme'de gizlenen eşkıya Manasoğulları'nın Ermeni köyleri ile diğer bazı mahallerden beş yüz yandaş elde ettikleri ...................................................................... 101
            Ermeni eşkıyasının saldırılarının önlenmesini isteyen Ünye köylülerinin şikâyeti ................................................................................................................................ 103
            Köklük Köyü'nden olan eşkıya Serop ve yardakçılarının bazı evleri basarak hayvan ve zahire gasp ettikleri ......................................................................................... 105
            Ünye'nin Denizbükü Köyü'nden bazı hanelerin Rum ve Ermeni eşkıyası ile diğer eşkıyalar tarafından basıldığı, Terme ve Çarşamba taraflarında şakilik yapan Yelli Köyü'nden Moraloğulları'ndan Şaban ve Hüseyin'in yakalandığı ..................... 107
            Ünye'nin Çilader ve Manastır köyleri ile Çamurlu Mahallesi'nde ve Samsun'un Güderi Köyü'nde meydana gelen yaralama, öldürme ve gasp olayları .... 109
            Rusya'dan silâhlarıyla dönen Ermeniler ile diğer bazı Ermeni ve Rum komitelerinin Ünye'nin bazı köylerinde birçok kişiyi hunharca katlettikleri ............. 111
            Köklük Köyü'nde Ermenilere zulüm yapıldığı iddialarının asılsız olduğu aksine Ermenilerin hükûmete itaat göstermeyerek zulüm yaptıkları .......................... 115
            Ermeni çetelerinin zulmünden korkarak firar eden ve tekrar evlerinde iskâna ikna edilen ahalinin korunması hususunda gerekli önlemlerin alınması ......... 117
            Ünye'deki Ermeni çetelerinin İslâm ahaliye zulüm ve tecavüzatta bulundukları ...................................................................................................................... 119
            Çerkez muhacirlerinin Ünye ve Terme'deki Ermenilere zulüm yaptıkları yolundaki şikâyetin tahkiki .............................................................................................. 121
            Karakuş'ta eşkıyalık yapan Arif Çavuş ve bazı arkadaşlarının Ünye'de yakalandıkları .................................................................................................................... 123


Dadyan Arslan'ın Teslim Olduğuna Dair Telgrafnâme

BOA, DH. MUİ, 17 - 4 / 11
 

            Gürcü eşkıyasının köylere vergi koyması işinde dahli bulunan Ünye kaymakamı Kâmil Efendi'nin azledilerek yerine Hizan eski kaymakamı Eşref Efendi'nin tayini ................................................................................................................ 125
            Ünye'nin Kızılcakise Köyü'nden olup İçeribükü'nde bir haneyi basan ırz ve namus düşmanı Ahmed'in hane halkından Zehra tarafından öldürüldüğü, yardakçılarının da köylüler tarafından yakaladığı ....................................................... 127
            Terme ve Çarşamba civarında eşkıyalık yapan Gürcü Süleyman'ın yaralı olarak yakalandığı, arkadaşlarının takibine devam edildiği ........................................ 129
            Eşkiya Gürcü Süleyman'ın yakalanıp arkadaşlarının da takibine devam edildiği gibi şâkilik yapan Ünyeli Ahmet ve arkadaşlarının da itlâf edildiği .............. 131
            Eşkiya Resif'in yandaşlarından olup Tokat'a geçmiş olan Koçoğlu Süleyman ve Molla Hüseyin'in ölü olarak ele geçirildikleri .......................................................... 133
            Eşkiya Resif'in adamlarından dördünün Kurupelit mevkiinde ele geçirildiği ve onları himaye eden Arif Ağa'nın da yakalanarak mahkemeye çıkarılmasının istendiği .............................................................................................................................. 135
            Ordu, Ünye, Terme ve Çarşamba'da dolaşarak bozgunculuk yapan Kirkor isimli Ermeni'nin bölgeden uzaklaştırılması talebi ........................................................ 137
            Ünye ve Fatsa civarında eşkıyalık yapan ve Niksar taraflarında dolaşan eşkiyalar hakkında ahalinin şikâyeti ............................................................................... 139
            Ünye ve Fatsa'da ikamet eden eşkıyaların saldırı ve tacizlerinden bunalan Niksar ahalisinin şikâyeti ................................................................................................. 141
            Canik Sancağı'nda eşkıyalık yapan Gürcü Şirin Ali'nin Çarşamba'da ölü olarak ele geçirildiği, kardeşinin ise kaçtığı ve Canik'te Gürcü eşkıya reislerinden sadece Kara Abdullah'ın firari olduğu ........................................................................... 143
            Samsun civarındaki eşkıyanın takibi için Ünye Redif Deposu'ndan zabtiyeye martini tüfeği verilmesi ..................................................................................................... 145
            Eşkıya reisi Emin ve yandaşlarının ele geçirilmesinde üstün gayretleri görülen asker ve zabıta memurunun taltif edilmeleri talebi ......................................... 147
            Eşkıya Lâz İsmail'in Fatsa'da ölü olarak ele geçirildiği .................................... 149
            Ünye'nin Saraycık Köyü'nden eşkıya Bekir Ustaoğlu Mustafa'nın ölü olarak ele geçirildiği ..................................................................................................................... 151
            Samsun ve civarında eşkıyalık yapan Karakuşlu Ali ve üç arkadaşı ile onları himaye eden Mahmutlu Köyü'nden Çerkez İshak'ın yakalandıkları .......................... 153
            Düğün merasimi dönüşü kasaba ahalisinin para ve eşyalarını gasp eden eşkıyadan firarî olanları teslim edeceklerine dair Çatalpınar muhtar ve azalarının kefaleti ................................................................................................................................ 155


Sehlâzelerin Vâlidesi Karusı'nın Ünye Telgrafnâmesi

BOA, DH. MKT, 61 / 24
 

            Çatalpınarlı eşkıya firarilerinin yakalanması için yapılan tahkikat esnasında
ölen Çatalpınar muhtarı Civan Ağa'nın yapılan inceleme neticesinde evinde eceliyle öldüğünün anlaşıldığı ........................................................................................................
157
            Fatsa'nın Meydan Köyü ahalisinden ve meşhur eşkıyadan Davudoğlu ile Kuruoğlu Yusuf'un bir an önce yakalanmaları talebi ................................................... 159
            Niksar'da gizlendiği ihbar edilen eşkıya Davudoğlu'nun yakalanması için yapılan tahkikatla ilgili mahkemenin verdiği kararın eşkıyanın araştırılmasına sekte vuracağı .................................................................................................................... 161
            Ünye'nin İncirli Köyü'nden eşkıya Akiloğlu Emin'in yakalanıp mahkemeye teslim edildiği ve Sehlâze Hüseyin'in arkadaşlarından Kürt Ali ile Yunus'un da af dileyerek teslim oldukları ................................................................................................. 163
            Eşkıyadan Niksarlı Şakir'in af talebinin uygun görülmediği ............................ 165
            Gürcü eşkıyası tarafından kaçırılan iki Müslüman'ın kurtarıldığı, bir Ermeni'nin de kurtarılmasına çalışıldığı ........................................................................ 167
            Fatsa'nın Avcaalan ve Ergen Köyü'nden dört suçlu ile Niksarlı iki suçlunun bir fahişe kadınla beraber yakalanarak adlî makamlara teslim edildiği ..................... 169
            Fatsa'da asayişi bozan Dadyan Arslan ile Fatsa'nın Ergen Köyü'nden Çavakcanoğlu Mevlüt'ün teslim oldukları ...................................................................... 171
            Ahalinin mal, can ve ırzlarıyla oynayan azılı eşkıyaların cezalandırılması ve asayişin sağlanması için mevcut jandarma kuvvetiyle eşkıyanın takibine devam edildiği ................................................................................................................................ 173
            Fatsa ve Ünye kazaları dahilinde eşkıyalık yapan Ünye'nin Darahta Köyü'nden altı kişinin çıkan çatışma neticesinde sağ olarak ele geçirildikleri .......... 175
            İdama mahkûm iken firar edip eşkıyalığa devam eden Arslan'ın, Hosafköyü Suhızarı mevkiinde arkadaşları ile birlikte ölü olarak ele geçirildikleri .................... 177
            Fatsa'nın Tepeköy'ü ile Terme'nin Irmakağazı ve Bafra'nın Gülhızırı Köyü'nde gasp, yaralama ve tecavüz olayları ................................................................. 179
            Terme'nin Kaygo Köyü'nden Bayıroğlu Mustafa'nın yine Terme'nin Yavaşbey Köyü'nden eşkıya Hurşidoğlu Mehmed ve yandaşları tarafından katledildiği ......................................................................................................................... 181
            Ünye ve Niksar arası postalarına Ermeniler tarafından yapılan saldırıların önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmasının Sivas Vilâyeti'ne bildirildiği .............. 183
            Ünye ile Terme arasındaki Akçay mevkiinden başlayarak Karasu kordonuna kadar olan mahallerde bulunan ve Ermeni çeteleri tarafından kesilen telgraf hatlarının onarılması ........................................................................................................ 185

                KAYNAKÇA :

            A. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Belgeleri
            B. Yayımlanmış Eserler
                    B.1 - DEVELİOĞLU, Ferit -
Osmanlıca / Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara 2004
                    B.2 - SAMİ, Şemseddin -
Kâmûs-ı Türkî, İstanbul 1999.

Aynalı Martiniyle Hekimoğlu İbrahim
(Fotoğrafın 1961 yılında Amerika'dan gönderildiği söylenmektedir.)

26 Nisan 1913 gecesi 8 saat süren bir çarpışmada Yassıtaş Köyü'nde vurularak öldürülmüştür.

Kaynakça ........................................................................................

187

Sözlük .............................................................................................. 191
İndeks .............................................................................................. 207
Haritalar ......................................................................................... 219

Sabri Bacacı, M. Ufuk Mistepe, İrfan Dağdelen

M. Ufuk MİSTEPE Fot. Arşivi - 7. İst. Ünyeliler Pikniği

 

Ünye Makaleleri Sayfasına  

Dönmek İçin TIKLAYINIZ

 

YAZDIR