ANA SAYFA            
(Bu sayfa en son 21 Mayıs 2007 tarihinde güncellenmiştir.)

 

 

FİKRET TARHAN
KÜLTÜRÜN RESME YANSIMASI
VE TALİYE OBUT

Röportaj : M. Ufuk MİSTEPE'nin
Taliye OBUT Hanımefendi ile Söyleşisi.
(Derleme : Araştırmacı - Orman Endüstri Yük. Mühendisi M. U. MİSTEPE)

 Ağabeyi Fikret TARHAN ve 29.10.2003'te Taliye Hanım Evinde Röportaj Esnasında
   
Sağdaki Fotoğraf : Zeynep Orhon TARGAÇ

RESSAM FİKRET TARHAN
KÜLTÜRÜN RESME YANSIMASI
VE TALİYE OBUT

(Solda) Fikret TARHAN,
Rıfat TARHAN. Taliye Tarhan OBUT.

Fotoğraf : Sami KOÇ

            MİSTEPE : Taliha Hanım.. iyi günler dileklerimle bir kültür duayeninin kardeşiyle bir arada olmanın huzuru içerisinde hem Fikret TARHAN Beyefendi'yi hem de sizleri tanımanın arzusuyla ağabeyinizle birlikte yaşamınıza kendi perspektifinizden giriş yapmak ister misiniz?

            OBUT : Ufuk Bey.. her şeyden önce bu ulvî görevi kalıcı kılmanız gayesiyle bizlere kadar teşrif buyurmanızı çok anlamlı buluyor ve ağabeyimin sevenleri nezdinde sizlere teşekkür ediyorum.

Taliye (Taliha) OBUT (TARHAN) Zeybek Sokak'taki Evinde

Fotoğraf : M. Ufuk MİSTEPE - 16.05.2007 13:07 Zile Zeybek Sokak, No. 6/A

            Ağabeyim Fikret TARHAN Aralık 1932'de Kislik Mahallesi'nde Karahasan'ların İbrahim DEREBAŞINLIOĞLU evinde Zile'de doğdu. Ben de 1934'de doğmuşum. Babamız Binbaşızâde Çiftçi Rifat Bey'dir. Annemiz de Hat San'atı Ustası Amasyalı Cemil Hoca'nın kızı Hatice Hanım'dır.Ağabeyim İnönü İlkokulu'nda ilköğretimini tamamlayıp, Zile Ortaokulu'nda tedrisatına devam etti.

Ressam Fikret TARHAN'ın Bir Bağ Evi Resmi

Kaynak : İnsanca Yaşamak (Şiirler) - Fikret TARHAN / Erdin Yayınları No. 2

            Sivas Öğretmen Okulu'nu yatılı olarak kazandı ama Osman AĞIRBAŞ'ın yerine yatılı olmasına muvafakat verdi. Kendisine ev tutuldu, üç yıl okudu. On sekiz yaşında öğretmen oldu. Dokuz ay Turhal'ın Kelitovacığı Aşiret Köyü'ne gitti. Öğrencilerde önlük yoktu, sivil kıyafetleriyle okula gelirlerdi.

            MİSTEPE : Sayın TARHAN'ın Resim Öğretmenliği yaşamını özetler misiniz?

            OBUT : Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nde üç yıl okuyarak, 1956 yılında mezun oldu. Malatya Lisesi'ne tâyin oldu. Ankara'da sergi açtı ve ardından askere gitti. Erzincan Askerî Lise'de öğretmen olarak askerliğini tamamladı.

Fikret TARHAN Polatlı Topçu Okulu Eğitim Yerinde (Sol Üstte)

Taliye Tarhan OBUT Fotoğraf Arşivi

            1961'de her zaman özlemini duyduğu memleketine gelerek Zile Ortaokulu'na Resim Öğretmeni olarak atandı.

            MİSTEPE : Hocamızın bu dönemde Zile ile ilgili kültürel faaliyetleri başlamış mıydı?

            OBUT : Evet.. Zile Ortaokulu'na tâyin olduktan sonra Lise Yaptırma Derneği ve Zile Kültür Derneği'ni kurdu. Zile'ye konserler getirtti.. Nezahat BAYRAM, Nesrin SİPAHİ'yi Kültür Derneği getirdi. Bu dernek Bando Çavuşu tuttu ve Belediye'nin paslanmaya yüz tutmuş bandosunu çalışır hale getirtti.

            Zile Lisesi'nin açılması için büyük gayret sarfetti ve Lise Müdür Muavinliği görevinde bulundu. Çağıltı Dergisi nüshalarında lisenin açılması için verdiği mücadeleyi izlemeniz mümkündür.

Ressam Fikret TARHAN'ın Bir Bağ Evi Resmi

Kaynak : İnsanca Yaşamak (Şiirler) - Fikret TARHAN / Erdin Yayınları No. 2

            MİSTEPE : Kanaatimce kültürel etkinlikleri bunlarla sınırlı kalmadı?

            OBUT : Haklısınız.. ardından Türk Sanat Müziği, Türk Halk Müziği Koroları'nı devreye soktu ve Tiyatro etkinliklerine başladı. Arkadaşlarıyla Caz Orkestrası kurdu ve sansasyonel etki yaptı çevre kasaba ve şehirlerde.

Solda : Mehmet SEZEN, Fikret TARHAN - Sağda : Mehmet SEZEN, Fikret TARHAN, Mehmet Âli ERDİN

Ressam Mehmet SEZEN Fotoğraf Arşivi (Zile'nin İlk Caz Orkestrası)

            MİSTEPE : Nisan 1961'de ÇAĞILTI Dergisi Edebiyat Dünyası'nda önemli bir yankı yapmış olmalı diye düşünüyorum?

            OBUT : 1961'li yıllarda Çağıltı Dergisi bir zirve idi kültürel yaşamında. Çok zor şartlar altında baskıyı sürdürebildiler. Kalıcı eserler vermeleri münasebetiyle Zile Kültürü'ne bu derginin nüshaları mührünü vurmuştu. Kültür ve Sanat Dergisi'nin yayım faaliyetlerini de yönetti aynı zamanda.

Zile'yi düşünenler için   Zile Kütüpanesine...

Cilt : 1, Sayı : 1, Nisan 1961, 125 Krş

            Bu faaliyetlerini yürütürken Zile Müze Kurdurma ve Yaşatma Derneği ve Turizm Derneği'ni de devreye sokarak Başkanlığı'nı yaptı. Zile için yaptığı eğitim çalışmaları yanında müzik, tiyatro ve edebiyat alanında da ses getirici faaliyetleri gerçekleştirdi.

Fikret TARHAN

Yeşil Otlarla Beraber

Gittiniz bir şeyler umarak gurbetten
Yüreğiniz burada kaldı
Geçim derdi, okul derdi, kadın derdi
Belki de istemeden sizleri
Çekip sıladan aldı.
Dönse de feleğin çarkı yabanda
Biliyorum
Yüreğiniz burada kaldı.

Fikret Tarhan - İnsanca Yaşamak

            MİSTEPE : Evlilik yaşamını anlatmak ister misiniz?

            OBUT : 1964 yılında Kız Meslek Lisesi'nde Müdüre ve aynı zamanda Resim Öğretmenliği yapan Nurten GÜRAK (Tarhan) ile evlendi. 1965'te Yiğit Ahmet TARHAN ve 1969'da Rifat Bora TARHAN dünyaya geldiler. Bora şu anda Kanada'da mermer işletmecisi, kardeşi de yanında onunla aynı şirkette çalışıyor.

            MİSTEPE : Bildiğim kadarıyla Zile dışında da meslek hayatına devam ediverdi bir müddet?

            OBUT : Evet, 1971 yılında Ankara Kalaba Ortaokulu'na tâyini çıktı. Kalaba'da ona ev alındı.

Fikret Tarhan'ın Kalaba'daki Daireleri.

Taliye Tarhan OBUT Fotoğraf Arşivi

            Ardından MEB Orta Öğretim Tâyin İşleri Şube Müdür Yardımcılığı yaptı. Eşi Nurten Hanım Gaziosmanpaşa'ya tâyin olunca o da orada kirada oturmaya başladı.

Fikret TARHAN

 
Zile'de Kış

Fotoğraf : Fikret TARHAN

            MİSTEPE : Bu arada siz de biraz geç de olsa bir hayırlı işe imza attınız yanılmıyorsam? Ve Zile'nin İlk Bayan Fotoğrafçısı unvanını da almış oldunuz akabinde...

            OBUT : Haklısınız.. 1973 Şubat'ında Amasyalı Foto EKEN (Nadir OBUT) ile Ankara'da nişanlandık ve Mayıs ayında da evlendik. otuz beş yıl ağabeyimden ayrılmamıştım. Günde en az iki kez beni yoklardı. O yıl Marmaris'e Lise Müdürü olarak tâyin oldu ama bir sene kalamadılar. 1974'te gene kendi arzusuyla Zile'ye Resim Öğretmeni olarak dönüverdi.

Taliye Obut'un Eşi

Fotoğrafçı Nadir OBUT (Foto EKEN)
Taliye Tarhan OBUT

Kendi Renklendirdiği Fotoğraf

            Fotoğrafçılık yaşamımla ilgili anılarımı FOTOĞRAF Dergisi'nde Zeynep Orhon TARGAÇ Hanımefendi ile yaptığım röportajda detaylı olarak anlatıverdim. Arzu edenler Fotoğraf Dergisi'nin Haziran - Temmuz 2004 tarih ve 55 sayılı nüshasından görebilirler.

Zile Kültür Derneği Etkinlikleri (Mehmet Demirtola Fotoğraf Arşivi)

Kültür Derneği'nin Sanat, Spor, Müzik, Tiyatro Konularındaki Çalışmalarında Bulunan O Günün Gençleri Toplu Halde :
Behzat, Mehmet, Ahmet Kâğızman, İsmail Özus, Gündüz Böke, Mehmet Demirtola, Ali Koççoban,
Sezai Ercanlı, Mehmet Sezen, Mehmet Kâğızman, Turan, Tuğrul Mumcu, Mehmet Âli Erdin, Adnan Ünlütürk,
Fikret Tarhan, Şeref Atagenç, Hami, Muammer Eken, Ferit Oktar, Nebioğlu Şahin

            MİSTEPE : Festival yaşamındaki kesitlerini de aktarır mısınız?

            OBUT : Kiraz Festivali Komiteleri'nde hep aktif olarak görev aldı. Zile sevdası ağır bastığından hizmeti çok yönlü vermeyi yeğlemişti. Sevgisini insanlara karşı içinden göstermek isterdi.. pek dışa vuramazdı. Rahmetli Tuğrul MUMCU teyzemizin torunuydu kuzenimizdi. 1980 yılı Ağustosu'nda ihtilâl ortamının öğretmen ve öğrenci üzerindeki menfi etkisine ve yıpratıcı etkilerine tepki olarak hüzünlü bir hâlet-i rûhîye içerisinde emekliye ayrıldı.

 Soldan Sağa : Hatice TARHAN, Fikret TARHAN, Adeviye MUMCU, Şükriye TARHAN
   
Taliye OBUT (Tarhan) Fotoğraf Arşivi - (Soldaki Fot.) Amasya / 19.06.1934

            MİSTEPE : Ressam olduğu kadar şiirsel bir mizacı da vardı değil mi? Bildiğim kadarıyla sizin de şiirleriniz dergilerde yayımlanmaktadır?

            OBUT : Evet oğlum.. iyi bir ressamdı. Aynı zamanda iyi de bir şâirdi. Ailecek şiir yazmaya eğilimliyizdir. Fikret Tarhan'ın aynı zamanda Zile ve Tokat'ta basılan bir çok kitap ve broşürde çok güzel fotoğrafları da yayımlanmıştır.

Kardeşi Taliha Hanım'ın 18 Yaşındayken Çizilen Resmi

Ressam Fikret TARHAN'ın Bir Resmi

            Şiirlerini, değerli dostu Ressam Nüzhet İSLİMYELİ'nin Ankara Sanat Dergisi'nde ve ILGAZ adlı edebî dergide yayımlamıştı. Resimleri karma sergilerde yer aldı.. 1956'da Devlet Resim ve Heykel Galerisi'nde de sergi açtı.

            MİSTEPE : Resimlerinde ve şiirlerinde İnsan Sevgisi ile Doğa'nın ağır bastığını biliyoruz. Bu mizacı yaşamını nasıl etkilemişti?

            OBUT : 1965'de Dereboğazı'ndan bağ aldı. Severdi bağ sefalarını. Arkadaş meclislerinde olmaktan zevk duyardı. O bağı daha sonra Kemal ÖZGÖÇMEN satın aldı. Resimlerinde Anadolu'yu, ovaları, ağaçları, tarlaları görmeniz olası. Bazı mısralarında yalnızlığı koklardınız.

Fotoğrafçı - Şâire Taliye OBUT ve Ressam Fikret TARHAN
    
Taliye OBUT Fotoğraf Arşivi

            MİSTEPE : Şiirlerini bir araya getirmeyi düşündünüz mü?

            OBUT : Ha! Evet.. 1983 yılında Erdin Yayınları 2 numara ile Ankara Doğuş Matbaası'nda 80 sayfalık bir özel baskı yaptı ve 1.000 adet basılmıştı. O kitaptan size de bir tane hediye etmek için ayırmıştım. Şiir Kitabı'nın adını İNSANCA YAŞAMAK koyduk. Önsözünü eşi Nurten Hanım yazdı. Mehmet Âli ERDİN Bey "Fikret Ağabey" diye şiir öncesinde uzunca bir giriş yazısı yazdı. Şiirlerinin arkasına da beş adet edebî değer taşıyan mektubunu ilâve ediverdik. Şiir sayfalarında kendi desen ve resimleriyle de mısralarına destek verdik...

Fikret TARHAN'ın Şiir Kitabı

Erdin Yayınları - Genel Yayın No. 2

            Bu şiir kitabının hazırlanmasında ilk fikri ve öneriyi ortaya koyarak, kişiliği ve vefası ile eşi ve çocuklarına onur katan, öğrencisi Mehmet Âli ERDİN'in katkısı oldu. Kendilerine bir kez daha teşekkür ederim.

            MİSTEPE : Değerli Hocamızı nasıl yitirdik Taliha Abla?

            OBUT : Ah oğlum.. hiç sorma! Prostatdan muzdarip idi. Bahar gelsin, Ankara'da tedavi olurum derdi. Aniden sancılandı ve acil olarak hastahaneye kaldırdık. 28 Aralık 1982 Salı günüydü. Ankara'da ameliyat olmasını istiyorduk. İnançlı bir insandı ve "Vade gittikten sonra bir tavan düşer, orada gidersin." derdi. Ankara'ya gitmedi.. üç saat sürdü prostat ameliyatı. Doktor Yusuf Karaosmanoğlu ne yazık ki ağabeyimi hayata geri döndüremedi!

            Ondan ayrılığa dayanamadım.. sağlığım düzenini yitirdi.. bir daha da kendimi toparlayamadım evlâdım! Turhal Yolu Mezarlığı'nda şehitlerle yan yana yatıyor.

Zile'nin İlk Caz Orkestrası
Bahri AYTER, Fikret Tarhan, Mehmet Sezen

Mehmet SEZEN Fotoğraf Arşivi

            MİSTEPE : Sanatkâr ruhlu bir kültür adamının bıraktıklarını da kamuoyuna ve Zileli hemşehrilerine sergilemek ve tanıtmak isterim. Bana fotoğraf albümü ile resim koleksiyonunu ve kitaplarını da göstermek ister misiniz? Onun eserlerini yuvasında görmenin heyecanını yaşamak istiyorum.

            OBUT : Ufuk evlâdım.. bu konuda size yeterince yardımcı olamamaktan çok huzursuzluk duyuyorum. İlk olarak bıraktıklarının önemli bir kısmını İlhan TRAK Bey'e, sonra Mehmet ÂLİ ERDİN Bey'e ve ardından Zeynep Orhon TARGAÇ Hanımefendi'ye ve Bekir ALTINDAL Bey'e verdim. Kalan kitaplarını da Turizm Yüksek Okulu'na bağışladım. Fotoğraflardan bazılarını da Belediye'ye teslim ettim, Nurhan Buhan GİRGEÇ kızım da gelmişti.. kısacası geleni boş göndermedim. Ben de ne yazık ki şu gördüğün birkaç fotoğraf ile bir iki resmi kaldı. Tablolarını da akraba ve yakın çevresi aldı. Zile Tarihi ile ilgili nadide bir kitap vardı.. vefatından sonra kayboldu.. bulamadık! Atatürk'ün yakma bir fotoğrafını da Belediye'ye verdik. Arzu edenler bu insanlardan o bilgileri ve belgeleri talep edebilirler.

Zile'nin İL Olması İçin Başvekil Adnan Menderes'in Makamında Bir Hafta Bekleyen Zile Eşrafı

Ali Fuat GÖKAY Fotoğraf Arşivi (Sağ Önde Oturan 2. Kişi Fikret TARHAN)

            MİSTEPE : Adınızı farklı şekillerde telâffuz ediliyor görüyoruz. Doğrusu nedir acaba?

            OBUT : Nüfus Cüzdanı'mda Taliye OBUT olarak geçer. Ama dost ve yakın çevrem bana TALİHA der.. Talia yazanlar ve söyleyenler de yok değil! Zile'nin Taliha Ablası olarak bilinirim.

            MİSTEPE : Daldan dala atlıyoruz söyleşi esnasında. Zile Lisesi 60'lı yıllarda yanılmıyorsam Kısa Dalga Radyo yayını yapıyordu. Fikret Bey'in bu konuda etkinliği oldu mu? O yıllarda ben de bağlarda o radyodan halkın isteklerini dinlemiştim.

            OBUT : Kültürel etkinlik olur da ağabeyim oradan eksik kalır mı hiç! Evet 1967/68 yıllarında Zile Lisesi'nde, yasak olmasına rağmen gayri kanunî olarak kısa dalga radyo yayını yapılıyordu.

Zile Radyosu'nun Tesisleri ve Ekipmanından Arşiv Görünümleri

Kaynak : Zile Günlüğü Dergisi - Yıl : 1, Sayı : 1, Haziran 2005, 29. sh.'de yayımlanmıştır.

            Radyoyu kuran kişiler; Müdür Cemal ÖZDEMİR, İngilizce Öğretmeni Hüseyin ULUS, Ağabeyim Resim Hocası Fikret TARHAN ve Fen Bilgisi Öğretmeni Birsen HABEŞ idi. Yayınları ise Tekin KİREÇCİ, Ali KURT, Şahin KİREÇCİ, Bekir ALTINDAL ve Âşık Sadık DOĞANAY adlı öğrenciler yapardı. 1976 yılında halen çalışır durumdaydı.

            MİSTEPE : Kiraz Festivali'nde şiirde ödül aldığınızı ve Yılın Annesi olarak seçildiğinizi de öğrendim.

            OBUT : Doğrudur evlâdım. Hattâ o yıl, 2002 yılında geleneksel Zile Kiraz Festivali'nde kayınpederiniz Âşıkoğlu Necati AKYUNAK da yazdığı bir şiirle benimle birlikte Jüri Özel Ödülü alarak, ödüle lâyık görülmüştü. Lütfi VİDİNEL vermişti Başarı Belgemizi.

2002 Festivali Şiir Yarışması'nda Jüri Özel Ödülü'ne Lâyık Görülen Taliye OBUT ve Âşıkoğlu Necati AKYUNAK
 
Taliye OBUT Fotoğraf ve Belge Arşivi

            MİSTEPE : Bu doyumsuz sohbeti ağabeyinizi duyumsayarak geçiriverdik. Gene onu ve bıraktıklarını hissederek söyleşimizi noktalamak ister misiniz? Bir kültür duayenini bizlere daha bir yakınlaştırdığınız için hemşehrileriniz adına size teşekkür ediyorum.

Taliye OBUT'un Peçete Üzerine El Yazısı ile Yazdığı Bir Şiiri

.

            OBUT : Ben teşekkür ederim Ufuk Bey evlâdım. Dediğiniz gibi Eşi Nurten Hanım'ın sözcükleriyle sohbetimizi noktalamak güzel olur diye düşünüyorum : "O, kış gecesi terkedilmişliğini Uslu Bir Gökyüzü Kışında Yaprak Dökümü diye tanımlar. İşte O'nu Aralık ayının 28. günü böyle bir gecede kaybettik. Bir Çınar yaprağının gururlu düşüşü gibi uçtu sonsuzluğa. Tüm yüklerinin ağırlığından sıyrılarak yeşil umutlarının en büyük burcuna çıktı."


Yıldız Fotoğraf Stüdyosu - Kemalettin AYDIN Zile Şubat 1965

ZİLELİM

Zilelim Anadolu'nun bilmem hangi düzünde
Bitmeyecek bir uğraşın sürüp gider izinde
Bir de tutku oturmuşsa Zileli'min özünde
Zileli'min Zile tüter gece gündüz gözünde


Ressam Fikret TARHAN'ın Zile Temalı Kara Kalem Resim Çalışmaları

Fikret TARHAN'ın şiirlerini konu alan İnsanca Yaşamak adlı şiir kitabını
ve hakkında yazılanlar ile edebî anlatımlı mektuplarını okumak, resim ve desenlerini görmek isteyenler http://unyezile.com/fikret.htm adresinden istifade edebilirler.

Zile Makaleleri Sayfasına  

Dönmek İçin TIKLAYINIZ

YAZDIR