ANA SAYFA            
(Bu sayfa en son 07 Mart 2009 tarihinde güncellenmiştir.)

 

 

CUMHURİYETİN 50. YILINDA
ORDU 1973 İL YILLIĞI
ÜNYE PASAJLARI - 1

Hazırlayanlar : Vâli Muavinleri
Tayyar TOPRAK - Saffet K. BEKÂROĞLU

KOMİTE ÜYELERİ VE YARDIMCILARI
.
Şevket CANSU
Cavit DOĞAN
Şakir ÇORUH
Sıtkı ÇEBİ
R. Şahin ODABAŞI
Uğur GÜRSOY
Selim AKYÜRÜK
Fahrettin PELİT
Musa Süreyya EFE
İlker ÇITIR
Talip SEZER
Serpil CİHANGİR
Müzeyyen SEZER
Mukadder ÇEBİ
Günseli BOĞUKOĞLU
Halk Eğitimi Başkanı
Halk Eğitimi Merkezi Müdürü
Yetiştirme Yurdu Müdürü
Ticaret ve Sanayi Odası Umumî Kâtibi
Ordu Lisesi Müdürü
Gazeteci
İlköğretim Müfettişi
Yetiştirme Yurdu Öğretmeni
Merkez Ortaokulu Müdür Muavini
Millî Eğitim Müd. Eğitim Uzman Yrd.
Ordu Lisesi Resim Öğretmeni
H. Suphi TANRIÖVER Ortkl. Resim Öğr.
Vâlilik Özel Kalem Memuresi
Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğü Mem.
Millî Eğitim Müdürlüğü Memuru


Not : Bölümlere ait bilgiler ilgili dairelerince hazırlanmıştır.

CUMHURİYETİN 50. YILINDA
ORDU 1973 İL YILLIĞI
ÜNYE PASAJLARI - 1


Fotoğraf : R
essam Üzeyir KOYUN

ÜNYE İLÇESİ :

            TARİHÇE :
            (Not : Kaynak olarak Orhan Bora'nın Turistik Yeşil Ünye Rehberi isimli eserinden faydalanılmıştır.)

       
Ünye'de Jeolojik Araştırmalar Makalesi'nin Yazarı Eğitimci Orhan BORA

            1963 - 1965 yılları arasında Dil - Tarih - Coğrafya Fakültesi Prehistorya Kürsüsü Profesörü İsmail Kılıç KÖKTEN yönetimindeki arkeolojik kazılar, Ünye tarihinin M.Ö. XV. bin yılına kadar uzandığını kesin olarak ortaya koymuştur.

            Özellikle Kabataş, Yontmataş Çağları, Yüceler Köyü ile Cevizdere yöresinin içlere kadar uzanan tabii mağaralarında (Abrie sur roche) yaşanmıştır.

            İlk önceleri, iklim şartlarının değişmesi üzerine, Orta Asya'dan batıya göç eden kavimler Anadolu'nun Çoruh, Kızılırmak ve Yeşilırmak Vâdileri’ni izleyerek, sahilin tabii mağaralarından ve güneşli plajlarından ziyâdesiyle faydalanmışlardır. Sondaj mahiyetindeki arkeolojik kazılarda ele geçen buluntular, yukarıdaki teoriyi desteklemektedir. Gerek Cevizderesi ve gerekse Tilki Mağaraları’ndaki kazılarda ilkel endüstri verileri, tahminlerin çok daha üstünde olmuştur. Bu kesimlerde yerleşen insanlar M.Ö. X - XV. bin yılları arasında uygarlıklar kurmuşlar ve daha sonraları bir kaç kol halinde Cevizderesi yöresine kadar sokulmuşlardır.

Paleolitik Vesikalar Çıkarıldı.

Tilki Kaya Sığınağı - Tozkoparan Mağaraları'nda Bulunan Âletler (M.Ö. 5000)

            Çevrenin ormanlık olması, insanların buralarda uzun sürelerle kalmasına yol açmıştır. Cevizderesi yöresinde Tozkoparan Mağaraları’nda yapılan sondaj mahiyetindeki kazılar da diptarih insanlarının deniz ürünlerinden yararlandıklarını göstermiştir. Kül yığınları arasında çeşitli hayvan kemiklerine, midye kabuklarına ve çanak - çömlek yapımcılığına rastlanılmıştır.

            Özellikle Amasyalı Strabon'un seyahatnamesinde Ünye tarihinden doğmuş olaylara sık sık işaret edilmektedir. Yapılan incelemeler M.Ö. 11. yüzyılda çevrenin Etiler (Hititler) tarafından kuşatıldığını, Kadeş Savaşı ile de Mısırlıların eline düştüğünü göstermektedir. O zaman Mısır'da sanatta ilerlemiş sanatçılar, demirin büyük bir kısmını bu çevreden temin ettikleri, Sivas ve Tokat Tarihleri’nde kaydedilmektedir. Çevrede halen demir cüruflarının varlığı, bu hususu desteklemektedir. Bu olumlu sonuçlar Ünye dolaylarında yaşamış demirci bir kavmin mevcudiyetini göstermektedir.

            M.Ö. 1270 yıllarında Truva Savaşları sonunda, Karadeniz kıyılarında kurulan sömürgelerden birisi de Ünye'dir. O zamandan kalma belgeler Ünye ismini (One, Onea veya Oney) olarak göstermektedir. Ünye, ilk önceleri Asurlular’ın, M.Ö. 722 yıllarında Kapadokyalılar’ın, sonra Mısır ve tekrar Asurlular’ın egemenliği altına girmiştir.



Çevresinde Paleolitik Belgeler Bulunan Ünye Kalesi


Mezolitik Endüstri Bulunan Tengirdekkaya Mağaraları

            Bir ara Fenikeliler'in hâkimiyetine giren Ünye, daha sonra sıra ile Makedonya Kralı Büyük İskender'in eline geçmiş, onun M.Ö. 323 yılında Babil'de ölmesi üzerine de Pont Krallığı'nın eline geçmiştir.

            Zamanla Pont hükûmetinin ayrılması üzerine Ünye, bu hükûmetin Pontpolmonyak kesiminde kalmıştır. Pont Kralı II. Mithrydates zamanında Romalıların kuşatmasına uğramış ve Mitridat'ın savunması karşısında ülke bağımsızlığına kavuşmuştur. II. Mitridat zehirlenerek ölünce, Ünye de civar kasabalar gibi Romalıların eline geçmiştir.  M.S. 395 tarihinde Roma İmparatorluğu ikiye ayrılınca, Ünye Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'nun içinde kalmıştır.  Bu sırada Ünye özellikle şarapları ile ün yapmış, Bizans saraylarında aranılır olmuştur.  İstanbul 1453’de Türkler tarafından alınınca, Ünye şarapları Roma'ya gitmez olduğundan Romalı şâirler "Gelmez oldu artık Oney'in şarapları" diye yakınmışlardır.

            Sonraları Ünye, Selçuk hükümdarlarından III. Alparslan'ın ümerasından Melik Ahmet Danişmend Gazi'yi, aldığı yerler kendisine bırakılmak şartıyla, Niksar, Çorum ve Çankırı yörelerine göndermiştir. Danişmend Gazi Sivas, Çorum, Niksar, Kayseri ve Çankırı dolaylarını alarak Canik'de Helgünleit Kalesi’nin kuşatılmasında şehit düşmüş ve ölüsü götürülerek gömülmüştür. 1020’de Danişmend Gazi'nin küçük oğlu Mehmet Gazi ülkesinden çıkarılarak, vezirin haremi aracılığı ile Abbasi Halifesi Muktebilâh'ın huzuruna götürülmüş ve ilgili Selçukîler’den Süleyman'ın hemşiresi ile evlenerek memleketini kurtarmıştır. Bu zat Ünye'nin yüksekte kalan köylerini geri aldığı bir sırada şehit olmuştur. Mezarının halen Çamurlu Han’daki Meliktepe'de olduğu söylenmektedir.

            Melik Ahmet Gazi'nin ölümünden sonra başa geçen Nizameddin Yağbasan Bey, Canik ve yöresini ele geçirmiştir. Yağbasan Bey'in Fenarist'deki Yağbasan Köyü’nü kurmuş olduğu kuvvetle muhtemeldir. Ünye, Danişmendliler’den sonra Taceddin Bey'in egemenliği altına geçmiştir. Taceddin Bey, Çarşamba Ovası’nın Ordubaşı Köyü’nde yönetimi devam ettiği bir sırada, Sivas'ta egemen olan Kadı Ahmet Burhanettin Bey Ünye ve dolaylarını ele geçirmiştir.

            Bir ara Trabzon Rum İmparatorluğu topraklarına dahil edilen Ünye, Fatih'in Trabzon seferi sırasında Osmanlı İmparatorluğu’na geçmiştir.

            Kâtip Çelebi'nin Cihannüma'sında Ünye'nin, Samsun livasının kazaları arasında yer aldığı yazılmaktadır.

            Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde Ünye'nin Trabzon krallarından ‘Ünyes’ tarafından kurulduğunu, 100 akçalık bir kaza halinde bulunduğunu, taştan yapılmış kare şeklinde kalesi olduğunu anlatır.

            Ünye, 1876 yılında Samsun Mutasarrıflığı’na bağlı bir ilçe olmuş, 04 Nisan 1921 yılında ise Ordu İli'ne bağlanmıştır. O tarihten beri Ünye Ordu'nun şirin bir ilçesi olarak kalmıştır.

C - YILLIK ORTALAMA YAĞIŞ, YAĞIŞLI GÜN SAYISI,
KARLA ÖRTÜLÜ GÜNLER İLE EN YÜKSEK KAR KALINLIKLARININ
İLÇELERİMİZE GÖRE DAĞILIŞI :

İlçeler Yağış Ortalaması Yağışlı Gün Kar Örtülü Gün En Yüksek Kar
Merkez (40 yıl) 1196,6 mm 137,8 9,6 72 cm
Akkuş (7 yıl) 1140,5 mm 149,5 99,0 160
Aybastı (6 yıl) 913,7 mm 145,0 43,5 98
Fatsa (7 yıl) 1062,5 mm 128,5 7,2 60
Gölköy (11 yıl) 916,6 mm 124,2 45,4 180
Korgan (6 yıl) 860,3 mm 131,5 40,8 48
Kumru (8 yıl) 844,3 mm 125,2 26,5 69
Mesudiye (14 yıl) 518,5 mm 107,9 53,7 110
Perşembe (7 yıl) 1252,4 mm 127,0 10,7 85
Ulubey (7 yıl) 863,6 mm 93,4 32,8 145
Ünye (7 yıl) 1089,2 mm 113,2 7,1 61


http://unyezile.com/unyekartp4.htm -
Fotoğrafı Günümüze Taşıyan : Eren TOKGÖZ (İnş. Müh.) / Ünye 1951 Öncesi

            İle bağlı ilçelerin nüfus gelişimini aşağıdaki tablolardan izlemek mümkündür :

(1927 - 1940)

İlçeler

1927
Toplam

Şehir

Köy

1935
Toplam

Şehir

Köy

1940
Toplam

Şehir

Köy

Ordu

113.004 8.209 104.795 146.180 10.115 136.065 97.892 10.192 87.700
Fatsa 37.887 2.504 35.383 47.568 2.875 44.693 72.914 3.242 69.672
Gölköy - - - - - - 35.262 2.569 32.693
Mesudiye - - - 26.689 1.572 25.117 29.657 1.696 27.961
Ünye 50.411 5.443 44.968 62.617 5.780 56.837 69.292 6.635 62.657

TOPLAM

201.302 16.156 185.146 283.054 20.342 162.712 305.017 24.334 280.683

(1945 - 1955)

İlçeler

1945
Toplam

Şehir

Köy

1950
Toplam

Şehir

Köy

1955
Toplam

Şehir

Köy

Ordu

79.820 10.346 69.474 88.599 11.913 76.686 95.804 14.933 80.871
Akkuş - - - - - - 30.273 678 29.595
Fatsa 79.448 3.888 75.560 89.126 5.024 84.102 98.454 5.829 92.625
Gölköy 39.982 2.767 37.216 44.588 3.370 41.218 50.142 4.161 45.981
Mesudiye 31.856 1.662 30.194 33.691 1.940 31.751 35.049 2.220 32.829
Perşembe 26.360 2.011 24.349 28.415 2.180 26.235 35.146 2.592 27.954
Ünye 75.542 6.382 69.160 88.073 8.532 79.541 67.419 9.242 58.177

TOPLAM

333.008 27.056 305.952 372.492 32.959 339.533 407.687 39.655 368.032


Hizmet TV ve Gazetecilik A.Ş. Fotoğraf Arşivi

(1960 - 1970)

İlçeler

1960
Toplam

Şehir

Köy

1965
Toplam

Şehir

Köy

1970
Toplam

Şehir

Köy

Ordu

85.363 20.029 65.334 100.996 27.303 73.693 116.075 38.522 77.553
Akkuş 34.713 1.488 ? 39.539 1.624 37.906 43.734 2.016 41.781
Aybastı 25.892 2.129 23.763 30.371 10.231 20.140 35.826 11.600 24.226
Fatsa 69.199 6.841 62.358 80.976 9.738 71.238 93.969 14.656 79.313
Gölköy 31.755 4.930 26.825 38.592 5.852 32.740 44.766 6.798 37.968
Korgan 20.642 2.274 18.368 23.520 6.966 76.554 26.183 7.956 18.227
Kumru 23.351 275 23.076 26.683 3.215 23.468 29.170 4.001 25.169
Mesudiye 38.864 2.511 36.353 37.812 2.547 35.265 35.581 3.434 32.147
Perşembe 35.434 3.284 32.150 41.443 5.285 36.158 43.859 6.587 37.272
Ulubey 26.562 3.023 23.539 31.256 3.569 27.687 33.717 3.939 29.778
Ünye 77.604 11.350 66.254 92.684 15.039 77.645 104.439 17.940 86.499

TOPLAM

469.379 58.134 411.345 543.863 91.369 452.494 607.319 117.449 489.870

            1970 Genel Nüfus Sayımı'na göre toplam nüfusun % 80,7'si bucak ve köylerde, % 19,3'ü de şehirde oturmaktadır. 1960 yılından sonra şehirde toplanan nüfusun hızla arttığını söyleyebiliriz.

1970 GENEL NÜFUS SAYIMINA GÖRE İL NÜFUSU :

İlçeler Toplam Şehir Nüfusu Köyler Nüfusu Yüz
ölçümü
Nüfus
Yoğunluğu
Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın

00 Merkez

115.787 58.394 57.393 38.483 21.300 17.183 77.304 37.094 40.210 766 m2 151

01 Akkuş

43.686 21.648 22.038 1.949 1.033 916 41.737 20.615 21.122 666 m2 65

02 Aybastı

35.703 17.408 18.295 10.823 5.438 5.385 24.880 11.970 12.910 508 m2 70

03 Fatsa

93.330 45.850 47.480 14.266 7.698 6.568 79.064 38.152 40.912 570 m2 163

04 Gölköy

45.515 22.413 23.102 7.546 4.020 3.526 37.969 18.393 19.576 512 m2 88

05 Korgan

26.031 12.966 13.065 7.950 4.148 3.802 18.081 8.818 9.263 206 m2 126

06 Kumru

28.992 13.704 15.288 3.977 1.973 2.004 25.015 11.731 13.284 344 m2 84

07 Mesudiye

35.452 16.804 18.648 3.376 1.754 1.622 32.076 15.050 17.026 1.180 m2 30

08 Perşembe

44.022 21.057 22.965 6.312 3.630 2.682 37.710 17.427 20.283 226 m2 195

09 Ulubey

33.767 16.139 17.628 3.911 1.957 1.954 29.856 14.182 15.674 283 m2 119

10 Ünye

106.436 52.459 53.977 19.448 10.436 9.012 86.988 42.023 44.965 740 m2 143
TOPLAM 608.721 298.842 309.879 118.041 63.887 54.654 490.680 235.455 255.225 6.001 m2 101

Eski İskele - Belediye ve Halk Fırkası Binası - Feyziye İlkmektebi ve Cumhuriyet Meydanı / 1955

Fotoğrafı Gönderen : Fotoğraf Sanatçısı Süleyman İSKENDER / Trabzon

İLÇELER İTİBARİYLE ŞEHİR VE KÖYLERDE 6 VE DAHA YUKARI
YAŞLARDAKİ NÜFUSUN  OKUMA - YAZMA DURUMU BAKIMINDAN DAĞILIŞI :

İlçeler TOPLAM Okuma - Yazma Bilen Okuma - Yazma Bilmeyen Bilinmeyen
Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın

Merkez

81.250 39.786 41.464 39.362 28.111 11.251 41.847 11.651 30.196 41 24 17
Akkuş 30.329 15.137 15.192 5.920 5.380 540 24.384 9.745 14.639 25 12 13
Aybastı 23.374 11.291 12.083 4.409 3.889 520 18.751 7.297 11.454 214 105 109
Fatsa 63.503 31.113 32.390 20.216 16.020 4.196 43.247 15.062 28.185 40 31 9
Gölköy 29.129 14.449 14.680 6.970 6.130 840 22.149 8.312 13.837 10 7 3
Korgan 17.926 8.718 9.208 3.146 2.829 317 14.780 5.889 8.891 - - -
Kumru 20.923 10.240 10.683 4.009 3.573 436 16.898 6.658 10.240 16 9 7
Mesudiye 29.198 13.882 15.316 10.873 7.837 3.040 18.276 6.013 12.263 45 32 13
Perşembe 32.530 15.667 16.863 15.094 10.652 4.442 17.432 5.014 12.418 4 1 3
Ulubey 24.545 11.639 12.906 8.418 6.751 1.667 16.127 4.888 11.239 - - -
Ünye 72.926 36.098 36.828 21.038 17.045 3.993 51.882 19.050 32.832 6 3 3
TOPLAM 425.633 208.020 217.613 139.459 108.217 31.242 285.773 99.579 186.194 401 224 177

Ünye'nin 11.02.1999 Tarihinde Havadan Çekilen Bir Fotoğrafı

Fotoğrafı Çeken : Racih TOKAÇ (Genel Müdür Yrd. - Operasyon)

İLÇELER İTİBARİYLE BUCAK, BELDE,
MAHALLE, KÖY ADEDİ VE NÜFUS ÇİZELGESİ :

İlçeler

Nüfus

Bucak
Adedi

Belde
Adedi

Mahalle
Adedi

Köy
Adedi

Toplam Şehir Köy

Merkez

116.075 38.522 77.553 2 3 23 83

Akkuş

43.734 2.016 41.718 - 1 1 43
Aybastı 35.826 11.600 24.226 - 3 16 15
Fatsa 93.969 14.656 79.313 2 5 21 86
Gölköy 44.776 6.798 37.968 - 3 10 27
Korgan 26.183 7.956 18.227 - 1 8 15
Kumru 29.170 4.001 25.169 - 1 4 31
Mesudiye 35.581 3.434 32.147 2 2 7 61
Perşembe 43.859 6.587 37.272 - 2 13 38
Ulubey 33.717 3.939 29.778 - 1 5 31
Ünye 104.439 17.940 86.499 2 3 12 95
TOPLAM 607.319 117.449 489.870 8 25 120 525

ÜNYE İLÇESİ :

            Ünye'nin nüfusu 106.436, yüzölçümü 740 km2, yoğunluğu 143'tür. Merkezle birlikte Çaybaşı ve Tekkiraz olmak üzere 3 belediyesi, bunlara bağlı 12 mahallesi vardır. Samsun'a bağlı iken Ordu'nun 1920 yılında sancak haline getirilmesi üzerine buraya bağlanmış ve Cumhuriyet'in ilânından sonra da il olan Ordu'nun bir ilçesi olmuştur. Denizden yüksekliği 10 m'dir.

Ünye'den Yalıkahvesi Koyu ve Kalebozuğu Sokak Görünümü

Kaynak : Cumhuriyet'in 50. Yılında Ordu 1973 İl Yıllığı

            İlçeye bağlı köylerin adı ve nüfusları :

            Merkez Bucağı :

Sıra
No.
Köyün Adı Nüfusu Sıra
No.
Köyün Adı Nüfusu Sıra
No.
Köyün Adı Nüfusu
01 Ağıdere 436 17 Göbü 1.197 33 Kuşdoğan 386
02 Aydıntepe (Zembek) 1.875 18 Göbünalcı 1.342 34 Nadirli 188
03 Ballık 541 19 Gölcüğez 814 35 Nuriye 389
04 Başköy 470 20 Gölevi 704 36 Saraycık 1.230
05 Çakmak 223 21 Günpınarı 588 37 Sarıhalil 1.155
06 Çatak 1.373 22 Gürecili 204 38 Saylan 1.554
07 Çataltepe 118 23 Hızarbaşıgünlük 173 39 Serviler 886
08 Çiğdem 747 24 Hızarbaşıkumarlı 205 40 Şenyurt  
09 Çatalpınar 546 25 İncirli 1.936 41 Taflancık 487
10 Denizbükü 350 26 İstiklâl 914 42 Tepeköy 153
11 Denizbükünalcı 378 27 Kadılar 684 43 Üçpınar 538
12 Döşemedibi 200 28 Kaledibi 1.034 44 Yavı (Yavi) 1.558
13 Düzköy   29 Kale 643 45 Yaylalı 111
14 Elmalık 314 30 Keşköy 1.143 46 Yazkonağı (Lahna) 1.003
15 Erenyurt (Fartıl) 2.612 31 Kurna 1.911 47 Yiğitler 1.406
16 Eskikızılcakese 689 32 Kuşçulu 1.004 48 Yüceler 1.080

            Çaybaşı (Çilader) Bucağı :

Sıra
No.
Köyün Adı Nüfusu Sıra
No.
Köyün Adı Nüfusu Sıra
No.
Köyün Adı Nüfusu
01 Akbaba 795 10 Kapılı 1.030 19 Söylemez 414
02 Bolluk 1.312 11 Karlıtepe 1.193 20 Şentepe 1.015
03 Devecik 1.598 12 Kaynarpınar 1.514 21 Taşkesiği 1.607
04 Düzmeşe 769 13 Kiraztepe 776 22 Tekkeköy 1.139
05 Dumantepe 523 14 Kocaman 996 23 Yağdaş 464
06 Eğribel 509 15 Köklük 1.120 24 Yağmurtepe (Göçet) 620
07 Göksu (Asak) 621 16 Kurudere 1.261 25 Yoğunoluk 3.068
08 Hacıali 328 17 Kutluca 983 26 Derebaşı 690
09 İçeribükü 657 18 Mollalı 942 27 Kâzımkarabekirpaşa 1.156

            Tekkiraz Bucağı :

Sıra
No.
Köyün Adı Nüfusu Sıra
No.
Köyün Adı Nüfusu Sıra
No.
Köyün Adı Nüfusu
01 Tekkiraz (Bucak M.) 1.114 08 Ekincik 786 15 Taşça 475
02 Beylerce (Alivera) 1.048 09 Koruklu 855 16 Uğurlu 1.248
03 Çayırlı (Havzıkara) 1.171 10 Küçükgöl 405 17 Velibayraktar 530
04 Çınarcık (Kelas) 854 11 Meydan 1.278 18 Yağbasan 761
05 Dağköy 1.382 12 Nurettin 1.345 19 Yaycı 512
06 Dizdar 548 13 Pelitliyatak 2.294 20 Yenikızılcakese 677
07 Düzçiftlik 430 14 Sırma 666      

            Bucak ve Köyler Toplamı : 86.988

            İlçe Toplamı : 106.436

1972 - 1973 ÖĞRETİM YILI BAŞINDA HER DERECEDEKİ
ÖĞRETİM KURULUŞLARI BAKIMINDAN İLİN GENEL GÖRÜNÜŞÜ

İLÇELER YÜKSEK ÖĞRETİM GENEL OLARAK
ORTA ÖĞRETİM
İLKÖĞRETİM

Üniversite ve
Yüksek Okullar
Sayısı

Lise
Sayısı
Meslek
Okulu
Sayısı
Ortaokul
Sayısı
Şehir
İlkokulu
Sayısı
Köy
İlkokulu
Sayısı
Yatılı
Bölge Okulu
Sayısı
Diğer
Okullar
Sayısı

MERKEZ İLÇESİ

- 1 4 7 12 125 - 3

AKKUŞ İLÇESİ

- - - 1 1 54 - -

AYBASTI İLÇESİ

- - - 1 1 33 - -

FATSA İLÇESİ

- 1 1 5 5 128 - -

GÖLKÖY İLÇESİ

- - 1 3 2 52 - -

KORGAN İLÇESİ

- - - 1 1 24 - -

KUMRU İLÇESİ

- - - 1 1 32 - -

MESUDİYE İLÇESİ

- - - 3 1 85 - -

PERŞEMBE İLÇESİ

- 1 1 5 2 57 - -

ULUBEY İLÇESİ

- - - 1 1 55 - -

ÜNYE İLÇESİ

- 1 2 4 8 122 - -
TOPLAM - 4 9 32 35 765 - 3

TARİHÎ ÖREN YERLERİ

            Ceviz Deresi Vâdisi :

            Ünye İlçesi yakınındaki Ceviz Deresi Vâdisi içerisinde Prehistorik Devre ait birçok tabii mağaralardan Taş Devri izleri tespit edilmiştir. Kazılar neticesinde bu çevrede insanların M.Ö. 10.000 yıllarında yaşadıkları ve Eski Taş Devri'ni geçirdikleri anlaşılmıştır.

Koytakkaya Mağaraları'nda Bulunan Bir İnsan Kafası (M.Ö. 5000)

Levha 1A - Yüceler Köyü'nde Yeni Paleolitik Buluntular.

            Ünye Kalesi :

            Ünye - Akkuş yolunun 5. km'sinde yolun sol kısmında sivri bir tepe üzerindedir. M.Ö. VI. yüzyılda inşa edildiği ve Pont Devri'nde de yararlanıldığı tahmin edilmektedir. Kalenin önemli bir kısmı harap olmuştur. İç kısımlarda demir bir merdivenle tünel kalıntısına rastlanır. Kaleye çıkılması çok güçtür.


Kaynak : Racih TOKAÇ - "Ünye'de Güz Sahilleri" Slaytından Alınmıştır.

ORDU'NUN YETİŞTİRDİĞİ DEĞERLER :

            İSMAİL ZÜHTÜ EFENDİ : 1736 yılında Ünye'de doğmuş ve 1806 yılında da İstanbul'da ölmüştür. Genç yaşta Ünye'den ayrılarak İstanbul'a gidip, orada yazı dersleri üzerinde çalışarak üstün başarı elde etmiştir. Bir süre yazı hocalığı yapmış ve sonradan Sarayın Sultanı Kâtibi ve zamanın Hattatlarının Reisi pâyesine ulaşmıştır. Mezarı İstanbul'da Edirnekapı dışında İbni Kemâl'e giderken Eyüp Sultan'a inen yolun dirseğindedir. İstanbul'da yüzlerce öğrenci yetiştirmiiştiir. Çeşitli tarihlerde kendi el yazısı ile birçok Kur'an-ı Kerîm yazmıştır. İstanbul'da Defterdar'da Şah Sultan Türbesi'nin iç yazıları bu ünlü hattatın eseridir.

  
İsmâil Zühdî ve Mustafa Râkım Efendi'lerden Birer Şaheser.

            MUSTAFA RÂKIM EFENDİ : 1757 yılında Ünye İlçesi'nde doğmuş ve 23 Mart 1826 tarihinde İstanbul'da ölmüştür. Tahsiline Kur'an ezberlemekle başlayıp, 12 yaşında icâzet almıştır. Daha sonra Medrese tahsilini tamamlayarak, Müderris sonunda ise Kazasker olmuştur. Gençliğinde Osmanlı Padişahları'ndan II. Selim'in bir portresini yapmıştır. Bu resmi gören bir şâir şu beyti söylemiştir :

            Yaptığı resimde Selim'i Sâlisi canlı sanıp
            Görse Behzâd-ı şehîr mutlak düşerdi hayrete,

            Kırka yakın tuğrası sayılmayacak kadar levhası, çeşme kitâbeleri vardır. Ayrıca Nusretiye Câmii'nde İkinci Sultan Mahmud'un annesi Nakş-idi Hanım'ın Türbesi'nde ayrılık çeşmesinde şahika sayılacak eserleri vardır.

Mustafa Râkım'ın Topkapı Sarayı Bab-ı Selâm arka kısmında bulunan ve malakârî tekniğiyle yapılmış yazısı.

Râkım'ın Çektiği Topkapı Sarayı Bâb-ı Hümâyun üzerinde bulunan tuğra. - Mustafa Râkım Efendi'nin Fatih - Karagümrük'teki Türbesi
"O güzel yer : Kapıları yalnız kendilerine açılmış olan Adn Cennetleri'dir." (Sâd 38/50)

            ÜNYELİ ŞÂİR MAZHAR : Trabzon İli'nde 14 yıl vâlilik yapan Haznedar oğullarından Osman Paşa'nın torunudur. Babası Nuri Paşa'dır. 1849 yılında doğmuştur. Arap ve Acem dillerini özel olarak öğrenmiştir. Çağının ünlü bilginleri, yazar ve şâirleri ile arkadaşlık kurmuştur. Şemsi, Namık Kemal, Sait ve Ebüzziya Tevfik Beyler'le şahsen tanıştığı bildirilmektedir.

            1894 yılında Ünye'de öldü. Mezarı bu ilçemizdedir. Şu "Yalvarış"ı Ünyeliler arasında pek ünlüdür.

            Ey benim rahmetli bi-gâye Hüdâ-yi ezelim
            Mazhar-ı mağferet et, yok sada-hüsn-i âmelin

            İtikadım sana, mahbubuna kuvvetli idi,
            Ey benim vâkıf-ı esrar-ü hâbiri emelim.

            Şâir, Ordulu Tıflı'nın pek yakın arkadaşıydı. Mazhar'ın ölümünde, Tıflı bu şâir arkadaşı için çok acıklı bir ağıt kaleme almıştır. Buraya aldığımız bir dörtlüğü, Mazhar Bey'in çok içli bir şâir bulunduğunu gösteriyor.

            Eyledin pâmâl-i esb-i naz-ü istiğna beni
            Her gün incittin cefa-vü-cevrile cânâ beni
            Bir nigâh-ı lutfe (MAZHAR) kılmadın hâlâ beni
            Sende ey şûhi melek - suret mürüvvet yok mudur?

Hazinedarzâde Nuri Paşa Terme'de / II. Abdülhamit Han Fotoğraf Albümü
Yıldız Kütüphanesi İ. Ü. Nadir Eserler Bölümü Fotoğraf Albümü


Günümüze Aktaran : Osman DOĞAN - (06.05.2005 Tarihli Hizmet Gazetesi'nde Yayımlandı.)

            ÜNYELİ ZİYA BEHLÜL : 1889 yılında Samsun İli'nin Terme İlçesi'nde doğdu. Babası uzun yıllar Ünye'de Reji Müdürlüğü yapan Ahmet Bey'dir. Bu aydın baba oğlu Ziya'nın iyi bir şekilde yetişmesine çok önem vermiştir. İlk ve Rüştiye tahsilini yapmakta iken 19 Eylül 1914 tarihinde öldü. Mezarı Ünye'dedir. Arap ve Acem dillerinden başka Fransızca'yı da iyi öğrenmişti.

            Şiir alanında; Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in tesiri altında kalmıştır. Servet-i Fünûn Dergisi'nde birçok şiirleri yayımlanmıştır. "Sabah Duası" isimli bir şiirini de Tevfik Fikret'e armağan etmiştir. "Adalet" isimli manzumesinden aldığımız aşağıdaki mısraları Ziya Behlül'ün şiirindeki ustalığını açıkça belirtmektedir.

            Senin uğrunda bi-şüphe bu hicrânlar, bu hüsranlar,
            Senin uğrunda hep onlar, senin uğrunda hep bunlar.
            Adalet; hasta insâniyetin tülsüz heyûlâsı;
            Adalet, ey bu asrın, en yalan en süslü rüyâsı...

            SİNEMALAR :

            Ordu İli merkezinde üç kışlık ve iki yazlık, Ünye ve Fatsa İlçeleri'nde ikişer, diğer tüm ilçelerde birer sinema vardır.

Kadılar Yokuşu ve Konak Sineması

Fotoğraf : Yusuf ALVER - Günümüze Ulaştıran : Eren TOKGÖZ

            MÜZİK ÇALIŞMALARI :

            Okulların dışında yapılan müzik çalışmaları Ordu ve Ünye Musiki Cemiyetleri ve Halk Eğitimi Merkezleri'nin müzik kollarının yaptığı çalışmalara inhisar etmektedir.

            BASIN DÜNYASI :

            Ünye'de ilk gazete 1953'de "Genç Demokratlar" adıyla Mahir KOCAOĞLU tarafından haftalık olarak çıkmıştır. 5 - 6 ay devam etmiştir.

            1961'de "Şirin Ünye - Akkuş Sesi" adlı gazete, 1966'da "Bizim Ünye", 1969'da "Ünye Çamlık" ve 1969'da "Yeşil Ünye" Gazetesi neşir hayatına atılmıştır.

            Halen yayını devam eden gazeteler :

            1 - Şirin Ünye - Akkuş Sesi (1961) - Haftalık
            2 - Yeşil Ünye (1969) - Haftalık
            3 - Olaylarda Gerçek (1969) - Günlük
            4 - Mücadele (1972) - Günlük
            5 - Darbe (1972) - Günlük


Kaynak : Yüksel ŞEN Gazete Arşivi

Yıllığın başına dönmek veya devamını izlemek için tıklayınız!
http://unyezile.com/yillik.htm http://unyezile.com/yillik2.htm

 

Ünye Makaleleri Sayfasına  

Dönmek İçin TIKLAYINIZ

 

YAZDIR